atha prathamo.adhyAyaH. (arjunaviShAdayogaH) dhR^itarAShTra uvAcha . dharma xetre kuruxetre samavetA yuyutsavaH . mAmakAH pANDavAshchaiva kimakurvata saMjaya .1-1. saMjaya uvAcha . dR^iSh{}TvA tu pANDavAnIkaM vyUDhaM duryodhanastadA . AchAryamupasaMgamya rAjA vachanamabravIt.h .1-2. pashyaitAM pANDuputrANAmAchArya mahatIM chamUm.h . vyUDhAM drupadaputreNa tava shiShyeNa dhImatA .1-3. atra shUrA maheShvAsA bhImArjunasamA yudhi . yuyudhAno virATashcha drupadashcha mahArathaH .1-4. dhR^iShTaketushchekitAnaH kAshirAjashcha vIryavAn.h . purujitkuntibhojashcha shaibyashcha narapuMgavaH .1-5. yudhAmanyushcha vikrAnta uttamaujAshcha vIryavAn.h . saubhadro draupadeyAshcha sarva eva mahArathAH .1-6. asmAkaM tu vishiShTA ye tAnnibodha dvijottama . nAyakA mama sainyasya saMGYArthaM tAnbravImi te .1-7. bhavAnbhIShmashcha karNashcha kR^ipashcha samitiMjayaH . ashvatthAmA vikarNashcha saumadattistathaiva cha .1-8. anye cha bahavaH shUrA madarthe tyak{}tajIvitAH . nAnAshastrapraharaNAH sarve yuddhavishAradAH .1-9. aparyAp{}taM tadasmAkaM balaM bhIShmAbhiraxitam.h . paryAp{}taM tvidameteShAM balaM bhImAbhiraxitam.h .1-10. ayaneShu cha sarveShu yathAbhAgamavasthitAH . bhIShmamevAbhiraxantu bhavantaH sarva eva hi .1-11. tasya saMjanayanharShaM kuruvR^iddhaH pitAmahaH . siMhanAdaM vinadyoch{}chaiH shaN^khaM dadhmau pratApavAn.h .1-12. tataH shaN^khAshcha bheryashcha paNavAnakagomukhAH . sahasaivAbhyahanyanta sa shabdastumulo.abhavat.h .1-13. tataH shvetairhayairyuk{}te mahati syandane sthitau . mAdhavaH pANDavashchaiva divyau shaN^khau pradaghmatuH .1-14. pAMchajanyaM hR^iShIkesho devadattaM dhanaMjayaH . pauNDraM dadhmau mahAshaN^khaM bhImakarmA vR^ikodaraH .1-15. anaMtavijayaM rAjA kuntIputro yudhiShThiraH . nakulaH sahadevashcha sughoShamaNipuShpakau .1-16. kAshyashcha parameShvAsaH shikhaNDI cha mahArathaH . dhR^iShTadyum{}no virATashcha sAtyakishchAparAjitaH .1-17. drupado draupadeyAshcha sarvashaH pR^ithivIpate . saubhadrashcha mahAbAhuH shaN^khAndadhmuH pR^ithakpR^ithak.h .1-18. sa ghoSho dhArtarAShTrANAM hR^idayAni vyadArayat.h . nabhashcha pR^ithivIM chaiva tumulo.abhyanunAdayan.h .1-19. atha vyavasthitAndR^iSh{}TvA dhArtarAShTrAn.h kapidhvajaH . pravR^itte shastrasaMpAte dhanurudyamya pANDavaH .1-20. hR^iShIkeshaM tadA vAk{}yamidamAha mahIpate . arjuna uvAcha . senayorubhayormadhye rathaM sthApaya me.achyuta .1-21. yAvadetAnnirixe.ahaM yoddhukAmAnavasthitAn.h . kairmayA saha yoddhavyamasmin{}raNasamudyame .1-22. yotsyamAnAnavexe.ahaM ya ete.atra samAgatAH . dhArtarAShTrasya durbuddheryuddhe priyachikIrShavaH .1-23. saMjaya uvAcha . evamuk{}to hR^iShIkesho guDAkeshena bhArata . senayorubhayormadhye sthApayitvA rathottamam.h .1-24. bhIShmadroNapramukhataH sarveShAM cha mahIxitAm.h . uvAcha pArtha pashyaitAnsamavetAnkurUniti .1-25. tatrApashyatsthitAnpArthaH pitR^inatha pitAmahAn.h . AchAryAnmAtulAnbhrAtR^inputrAnpautrAnsakhIMstathA .1-26. shvashurAnsuhR^idashchaiva senayorubhayorapi . tAnsamIxya sa kaunteyaH sarvAnbandhUnavasthitAn.h .1-27. kR^ipayA parayAviShTo viShIdannidamabravIt.h . arjuna uvAcha . dR^iSh{}TvemaM svajanaM kR^iShNa yuyutsuM samupasthitam.h .1-28. sIdanti mama gAtrANi mukhaM cha parishuShyati . vepathushcha sharIre me romaharShashcha jAyate .1-29. gANDIvaM straMsate hastAttvakchaiva paridahyate . na cha shak{}nomyavasthAtuM bhramatIva cha me manaH .1-30. nimittAni cha pashyAmi viparItAni keshava . na cha shreyo.anupashyAmi hatvA svajanamAhave .1-31. na kAN^xe vijayaM kR^iShNa na cha rAjyaM sukhAni cha . kiM no rAjyena govinda kiM bhogairjIvitena vA .1-32. yeShAmarthe kAN^xitaM no rAjyaM bhogAH sukhAni cha . ta ime.avasthitA yuddhe prANAMstyak{}tvA dhanAni cha .1-33. AchAryAH pitaraH putrAstathaiva cha pitAmahAH . mAtulAH shvashurAH pautrAH shyAlAH sambandhinastathA .1-34. etAnna hantumich{}chhAmi gh{}nato.api madhusUdana . api trailok{}yarAjyasya hetoH kiM nu mahIkR^ite .1-35. nihatya dhArtarAShTrAnnaH kA prItiH syAjanArdana . pApamevAshrayedasmAnhatvaitAnAtatAyinaH .1-36. tasmAnnArhA vayaM hantuM dhArtarAShTrAnsvabAndhavAn.h . svajanaM hi kathaM hatvA sukhinaH syAma mAdhava .1-37. yadyapyete na pashyanti lobhopahatachetasaH . kulaxayakR^itaM doShaM mitradrohe cha pAtakam.h .1-38. kathaM na GYeyamasmAbhiH pApAdasmAnnivartitum.h . kulaxayakR^itaM doShaM prapashyadbhirjanArdana .1-39. kulaxaye praNashyanti kuladharmAH sanAtanAH . dharme naShTe kulaM kR^its{}namadharmo.abhibhavatyuta .1-40. adharmAbhibhavAtkR^iShNa praduShyanti kulastriyaH . strIShu duShTAsu vArShNeya jAyate varNasaN^karaH .1-41. saN^karo narakAyaiva kulagh{}nAnAM kulasya cha . patanti pitaro hyeShAM lup{}tapiNDodakakriyAH .1-42. doShairetaiH kulagh{}nAnAM varNasaN^karakArakaiH . utsAdyante jAtidharmAH kuladharmAshcha shAshvatAH .1-43. utsannakuladharmANAM manuShyANAM janArdana . narake niyataM vAso bhavatItyanushushruma .1-44. aho bata mahatpApaM kartuM vyavasitA vayam.h . yadrAjyasukhalobhena hantuM svajanamudyatAH .1-45. yadi mAmapratIkAramashastraM shastrapANayaH . dhArtarAShTrA raNe hanyustanme xemataraM bhavet.h .1-46. saMjaya uvAcha . evamuk{}tvArjunaH saN^khye rathopastha upAvishat.h . visR^ijya sasharaM chApaM shokasaMvignamAnasaH .1-47. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde arjunaviShAdayogo nAma prathamo.adhyAyaH .1. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %2 atha dvitIyo.adhyAyaH. (sAN^khyayogaH) saMjaya uvAcha . taM tathA kR^ipayAviShTamashrupUrNAkulexaNam.h . viShIdantamidaM vAk{}yamuvAcha madhusUdanaH .2-1. shrIbhagavAnuvAcha . kutastvA kashmalamidaM viShame samupasthitam.h . anAryajuShTamasvargyamakIrtikaramarjuna .2-2. k{}laibyaM mA sma gamaH pArtha naitattvayyupapadyate . xudraM hR^idayadaurbalyaM tyak{}tvottiShTha paraMtapa .2-3. arjuna uvAcha . kathaM bhIShmamahaM sAN^khye droNaM cha madhusUdana . iShubhiH pratiyotsyAmi pUjArhAvarisUdana .2-4. gurUnahatvA hi mahAnubhAvAn.h shreyo bhok{}tuM bhaixyamapIha loke . hatvArthakAmAMstu gurunihaiva bhuJN{}jIya bhogAn.h rudhirapradigdhAn.h .2-5. na chaitadvidmaH kataranno garIyo yadvA jayema yadi vA no jayeyuH . yAneva hatvA na jijIviShAmaH te.avasthitAH pramukhe dhArtarAShTrAH .2-6. kArpaNyadoShopahatasvabhAvaH pR^ich{}chhAmi tvAM dharmasaMmUDhachetAH . yach{}chhreyaH syAnnishchitaM brUhi tanme shiShyaste.ahaM shAdhi mAM tvAM prapannam.h .2-7. na hi prapashyAmi mamApanudyAd.h yach{}chhokamuch{}chhoShaNamindriyANAm.h . avApya bhUmAvasapat{}namR^iddhaM rAjyaM surANAmapi chAdhipatyam.h .2-8. saMjaya uvAcha . evamuk{}tvA hR^iShIkeshaM guDAkeshaH paraMtapaH . na yotsya iti govindamuk{}tvA tUShNIM babhUva ha .2-9. tamuvAcha hR^iShIkeshaH prahasanniva bhArata . senayorubhayormadhye viShIdantamidaM vachaH .2-10. shrIbhagavAnuvAcha . ashochyAnanvashochastvaM praGYAvAdAMshcha bhAShase . gatAsUnagatAsUMshcha nAnushochanti paNDitAH .2-11. natvevAhaM jAtu nAsaM na tvaM neme janAdhipAH . na chaiva na bhaviShyAmaH sarve vayamataH param.h .2-12. dehino.asminyathA dehe kaumAraM yauvanaM jarA . tathA dehAntaraprAp{}tirdhIrastatra na muhyati .2-13. mAtrAsparshAstu kaunteya shItoShNasukhaduHkhadAH . AgamApAyino.anityAstAMstitixasva bhArata .2-14. yaM hi na vyathayantyete puruShaM puruSharShabha . samaduHkhasukhaM dhIraM so.amR^itatvAya kal{}pate .2-15. nAsato vidyate bhAvo nAbhAvo vidyate sataH . ubhayorapi dR^iShTo.antastvanayostattvadarshibhiH .2-16. avinAshi tu tadviddhi yena sarvamidaM tatam.h . vinAshamavyayasyAsya na kashchitkartumarhati .2-17. antavanta ime dehA nityasyok{}tAH sharIriNaH . anAshino.aprameyasya tasmAdyudhyasva bhArata .2-18. ya enaM vetti hantAraM yashchainaM manyate hatam.h ubhau tau na vijAnIto nAyaM hanti na hanyate .2-19. na jAyate mriyate vA kadAchin.h nAyaM bhUtvA bhavitA vA na bhUyaH . ajo nityaH shAshvato.ayaM purANo na hanyate hanyamAne sharIre .2-20. vedAvinAshinaM nityaM ya enamajamavyayam.h . kathaM sa puruShaH pArtha kaM ghAtayati hanti kam.h .2-21. vAsAMsi jIrNAni yathA vihAya navAni gR^ihNAti naro.aparANi . tathA sharIrANi vihAya jIrNAni anyAni saMyAti navAni dehI .2-22. nainaM chhindanti shastrANi nainaM dahati pAvakaH . na chainaM k{}ledayantyApo na shoShayati mArutaH .2-23. ach{}chhedyo.ayamadAhyo.ayamak{}ledyo.ashoShya eva cha . nityaH sarvagataH sthANurachalo.ayaM sanAtanaH .2-24. avyak{}to.ayamachintyo.ayamavikAryo.ayamuchyate . tasmAdevaM viditvainaM nAnushochitumarhasi .2-25. atha chainaM nityajAtaM nityaM vA manyase mR^itam.h . tathApi tvaM mahAbAho naivaM shochitumarhasi .2-26. jAtasya hi dhruvo mR^ityurdhruvaM janma mR^itasya cha . tasmAdaparihArye.arthe na tvaM shochitumarhasi .2-27. avyak{}tAdIni bhUtAni vyak{}tamadhyAni bhArata . avyak{}tanidhanAnyeva tatra kA paridevanA .2-28. Ashcharyavatpashyati kashchidenam.h Ashcharyavadvadati tathaiva chAnyaH . Ashcharyavach{}chainamanyaH shR^iNoti shrutvA.apyenaM veda na chaiva kashchit.h .2-29. dehI nityamavadhyo.ayaM dehe sarvasya bhArata . tasmAtsarvANi bhUtAni na tvaM shochitumarhasi .2-30. svadharmamapi chAvexya na vikampitumarhasi . dharmyAddhi yuddhAch{}chhreyo.anyatxatriyasya na vidyate .2-31. yadR^ich{}chhayA chopapannaM svargadvAramapAvR^itam.h . sukhinaH xatriyAH pArtha labhante yuddhamIdR^isham.h .2-32. atha chettvamimaM dharmyaM saMgrAmaM na kariShyasi . tataH svadharmaM kIrtiM cha hitvA pApamavApsyasi .2-33. akIrtiM chApi bhUtAni kathayiShyanti te.avyayAm.h . saMbhAvitasya chAkIrtirmaraNAdatirichyate .2-34. bhayAdraNAduparataM maMsyante tvAM mahArathAH . yeShAM cha tvaM bahumato bhUtvA yAsyasi lAghavam.h .2-35. avAchyavAdAMshcha bahUnvadiShyanti tavAhitAH . nindantastava sAmarthyaM tato duHkhataraM nu kim.h .2-36. hato vA prApsyasi svargaM jitvA vA bhoxyase mahIm.h . tasmAduttiShTha kaunteya yuddhAya kR^itanishchayaH .2-37. sukhaduHkhe same kR^itvA lAbhAlAbhau jayAjayau . tato yuddhAya yujyasva naivaM pApamavApsyasi .2-38. eShA te.abhihitA sAN^khye buddhiryoge tvimAM shR^iNu . bud.hdhyA yuk{}to yayA pArtha karmabandhaM prahAsyasi .2-39. nehAbhikramanAsho.asti pratyavAyo na vidyate . sval{}pamapyasya dharmasya trAyate mahato bhayAt.h .2-40. vyavasAyAtmikA buddhirekeha kurunandana . bahushAkhA hyanantAshcha buddhayo.avyavasAyinAm.h .2-41. yAmimAM puShpitAM vAchaM pravadantyavipashchitaH . vedavAdaratAH pArtha nAnyadastIti vAdinaH .2-42. kAmAtmAnaH svargaparA janmakarmaphalapradAm.h . kriyAvisheShabahulAM bhogaishvaryagatiM prati .2-43. bhogaishvaryaprasak{}tAnAM tayApahR^itachetasAm.h . vyavasAyAtmikA buddhiH samAdhau na vidhIyate .2-44. traiguNyaviShayA vedA nistraiguNyo bhavArjuna . nirdvandvo nityasattvastho niryogaxema AtmavAn.h .2-45. yAvAnartha udapAne sarvataH saMp{}lutodake . tAvAnsarveShu vedeShu brAhmaNasya vijAnataH .2-46. karmaNyevAdhikAraste mA phaleShu kadAchana . mA karmaphalaheturbhUrmA te saN^go.astvakarmaNi .2-47. yogasthaH kuru karmANi saN^gaM tyak{}tvA dhanaMjaya . sid.hdhyasid.hdhyoH samo bhUtvA samatvaM yoga uchyate .2-48. dUreNa hyavaraM karma buddhiyogAddhanaMjaya . buddhau sharaNamanvich{}chha kR^ipaNAH phalahetavaH .2-49. buddhiyuk{}to jahAtIha ubhe sukR^itaduShkR^ite . tasmAdyogAya yujyasva yogaH karmasu kaushalam.h .2-50. karmajaM buddhiyuk{}tA hi phalaM tyak{}tvA manIShiNaH . janmabandhavinirmuk{}tAH padaM gach{}chhantyanAmayam.h .2-51. yadA te mohakalilaM buddhirvyatitariShyati . tadA gantAsi nirvedaM shrotavyasya shrutasya cha .2-52. shrutivipratipannA te yadA sthAsyati nishchalA . samAdhAvachalA buddhistadA yogamavApsyasi .2-53. arjuna uvAcha . sthitapraGYasya kA bhAShA samAdhisthasya keshava . sthitadhIH kiM prabhASheta kimAsIta vrajeta kim.h .2-54. shrIbhagavAnuvAcha . prajahAti yadA kAmAnsarvAnpArtha manogatAn.h . AtmanyevAtmanA tuShTaH sthitapraGYastadochyate .2-55. duHkheShvanudvignamanAH sukheShu vigataspR^ihaH . vItarAgabhayakrodhaH sthitadhIrmuniruchyate .2-56. yaH sarvatrAnabhis{}nehastattatprApya shubhAshubham.h . nAbhinandati na dveShTi tasya praGYA pratiShThitA .2-57. yadA saMharate chAyaM kUrmo.aN^gAnIva sarvashaH . indriyANIndriyArthe.abhyastasya praGYA pratiShThitA .2-58. viShayA vinivartante nirAhArasya dehinaH . rasavarjaM raso.apyasya paraM dR^iSh{}TvA nivartate .2-59. yatato hyapi kaunteya puruShasya vipashchitaH . indriyANi pramAthIni haranti prasabhaM manaH .2-60. tAni sarvANi saMyamya yuk{}ta AsIta matparaH . vashe hi yasyendriyANi tasya praGYA pratiShThitA .2-61. dhyAyato viShayAnpuMsaH saN^gasteShUpajAyate . saN^gAtsaMjAyate kAmaH kAmAtkrodho.abhijAyate .2-62. krodhAdbhavati saMmohaH saMmohAtsmR^itivibhramaH . smR^itibhraMshAd.h buddhinAsho buddhinAshAtpraNashyati .2-63. rAgadveShavimuk{}taistu viShayAnindriyaishcharan.h . AtmavashyairvidheyAtmA prasAdamadhigach{}chhati .2-64. prasAde sarvaduHkhAnAM hAnirasyopajAyate . prasannachetaso hyAshu buddhiH paryavatiShThate .2-65. nAsti buddhirayuk{}tasya na chAyuk{}tasya bhAvanA . na chAbhAvayataH shAntirashAntasya kutaH sukham.h .2-66. indriyANAM hi charatAM yanmano.anuvidhIyate . tadasya harati praGYAM vAyurnAvamivAmbhasi .2-67. tasmAdyasya mahAbAho nigR^ihItAni sarvashaH . indriyANIndriyArthebhyastasya praGYA pratiShThitA .2-68. yA nishA sarvabhUtAnAM tasyAM jAgarti saMyamI . yasyAM jAgrati bhUtAni sA nishA pashyato muneH .2-69. ApUryamANamachalapratiShThaM samudramApaH pravishanti yadvat.h . tadvatkAmA yaM pravishanti sarve sa shAntimAp{}noti na kAmakAmI .2-70. vihAya kAmAnyaH sarvAnpumAMshcharati niHspR^ihaH . nirmamo nirahaN^kAraH sa shAntimadhigach{}chhati .2-71. eShA brAhmI sthitiH pArtha nainAM prApya vimuhyati . sthitvAsyAmantakAle.api brahmanirvANamR^ich{}chhati .2-72. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde sAN^khyayogo nAma dvitIyo.adhyAyaH .2. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %3 atha tR^itIyo.adhyAyaH. (karmayogaH) arjuna uvAcha . jyAyasI chetkarmaNaste matA buddhirjanArdana . tatkiM karmaNi ghore mAM niyojayasi keshava .3-1. vyAmishreNeva vAk{}yena buddhiM mohayasIva me . tadekaM vada nishchitya yena shreyo.ahamAp{}nuyAm.h .3-2. shrIbhagavAnuvAcha . loke.asmin dvividhA niShThA purA prok{}tA mayAnagha . GYAnayogena sAN^khyAnAM karmayogena yoginAm.h .3-3. na karmaNAmanArambhAnnaiShkarmyaM puruSho.ashnute . na cha saMnyasanAdeva siddhiM samadhigach{}chhati .3-4. na hi kashchitxaNamapi jAtu tiShThatyakarmakR^it.h . kAryate hyavashaH karma sarvaH prakR^itijairguNaiH .3-5. karmendriyANi saMyamya ya Aste manasA smaran.h . indriyArthAnvimUDhAtmA mithyAchAraH sa uchyate .3-6. yastvindriyANi manasA niyamyArabhate.arjuna . karmendriyaiH karmayogamasak{}taH sa vishiShyate .3-7. niyataM kuru karma tvaM karma jyAyo hyakarmaNaH . sharIrayAtrApi cha te na prasid.hdhyedakarmaNaH .3-8. yaGYArthAtkarmaNo.anyatra loko.ayaM karmabandhanaH . tadarthaM karma kaunteya muk{}tasaN^gaH samAchara .3-9. sahayaGYAH prajAH sR^iSh{}TvA purovAcha prajApatiH . anena prasaviShyadhvameSha vo.astviShTakAmadhuk.h .3-10. devAnbhAvayatAnena te devA bhAvayantu vaH . parasparaM bhAvayantaH shreyaH paramavApsyatha .3-11. iShTAnbhogAnhi vo devA dAsyante yaGYabhAvitAH . tairdattAnapradAyaibhyo yo bhuN^k{}te stena eva saH .3-12. yaGYashiShTAshinaH santo muchyante sarvakilbiShaiH . bhuJN{}jate te tvaghaM pApA ye pachantyAtmakAraNAt.h .3-13. annAdbhavanti bhUtAni parjanyAdannasaMbhavaH . yaGYAdbhavati parjanyo yaGYaH karmasamudbhavaH .3-14. karma brahmodbhavaM viddhi brahmAxarasamudbhavam.h . tasmAtsarvagataM brahma nityaM yaGYe pratiShThitam.h .3-15. evaM pravartitaM chakraM nAnuvartayatIha yaH . aghAyurindriyArAmo moghaM pArtha sa jIvati .3-16. yastvAtmaratireva syAdAtmatR^ip{}tashcha mAnavaH . Atmanyeva cha saMtuShTastasya kAryaM na vidyate .3-17. naiva tasya kR^itenArtho nAkR^iteneha kashchana . na chAsya sarvabhUteShu kashchidarthavyapAshrayaH .3-18. tasmAdasak{}taH satataM kAryaM karma samAchara . asak{}to hyAcharankarma paramAp{}noti pUruShaH .3-19. karmaNaiva hi saMsiddhimAsthitA janakAdayaH . lokasaMgrahamevApi saMpashyankartumarhasi .3-20. yadyadAcharati shreShThastattadevetaro janaH . sa yatpramANaM kurute lokastadanuvartate .3-21. na me pArthAsti kartavyaM triShu lokeShu kiMchana . nAnavAp{}tamavAp{}tavyaM varta eva cha karmaNi .3-22. yadi hyahaM na varteyaM jAtu karmaNyatandritaH . mama vartmAnuvartante manuShyAH pArtha sarvashaH .3-23. utsIdeyurime lokA na kuryAM karma chedaham.h . saN^karasya cha kartA syAmupahanyAmimAH prajAH .3-24. sak{}tAH karmaNyavidvAMso yathA kurvanti bhArata . kuryAdvidvAMstathA.asak{}tashchikIrShurlokasaMgraham.h .3-25. na buddhibhedaM janayedaGYAnAM karmasaN^ginAm.h . joShayetsarvakarmANi vidvAnyuk{}taH samAcharan.h .3-26. prakR^iteH kriyamANAni guNaiH karmANi sarvashaH . ahaN^kAravimUDhAtmA kartAhamiti manyate .3-27. tattvavittu mahAbAho guNakarmavibhAgayoH . guNA guNeShu vartanta iti matvA na saj{}jate .3-28. prakR^iterguNasaMmUDhAH saj{}jante guNakarmasu . tAnakR^its{}navido mandAnkR^its{}navinna vichAlayet.h .3-29. mayi sarvANi karmANi saMnyasyAdhyAtmachetasA . nirAshIrnirmamo bhUtvA yudhyasva vigatajvaraH .3-30. ye me matamidaM nityamanutiShThanti mAnavAH . shraddhAvanto.anasUyanto muchyante te.api karmabhiH .3-31. ye tvetadabhyasUyanto nAnutiShThanti me matam.h . sarvaGYAnavimUDhAMstAnviddhi naShTAnachetasaH .3-32. sadR^ishaM cheShTate svasyAH prakR^iterGYAnavAnapi . prakR^itiM yAnti bhUtAni nigrahaH kiM kariShyati .3-33. indriyasyendriyasyArthe rAgadveShau vyavasthitau . tayorna vashamAgach{}chhettau hyasya paripanthinau .3-34. shreyAnsvadharmo viguNaH paradharmAtsvanuShThitAt.h . svadharme nidhanaM shreyaH paradharmo bhayAvahaH .3-35. arjuna uvAcha . atha kena prayuk{}to.ayaM pApaM charati pUruShaH . anich{}chhannapi vArShNeya balAdiva niyojitaH .3-36. shrIbhagavAnuvAcha . kAma eSha krodha eSha rajoguNasamudbhavaH . mahAshano mahApApmA vid.hdhyenamiha vairiNam.h .3-37. dhUmenAvriyate vahniryathAdarsho malena cha . yatholbenAvR^ito garbhastathA tenedamAvR^itam.h .3-38. AvR^itaM GYAnametena GYAnino nityavairiNA . kAmarUpeNa kaunteya duShpUreNAnalena cha .3-39. indriyANi mano buddhirasyAdhiShThAnamuchyate . etairvimohayatyeSha GYAnamAvR^itya dehinam.h .3-40. tasmAttvamindriyANyAdau niyamya bharatarShabha . pApmAnaM prajahi hyenaM GYAnaviGYAnanAshanam.h .3-41. indriyANi parANyAhurindriyebhyaH paraM manaH . manasastu parA buddhiryo buddheH paratastu saH .3-42. evaM buddheH paraM buddhvA saMstabhyAtmAnamAtmanA . jahi shatruM mahAbAho kAmarUpaM durAsadam.h .3-43. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde karmayogo nAma tR^itIyo.adhyAyaH .3. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %4 atha chaturtho.adhyAyaH. (GYAnakarmasaMnyAsayogaH) shrIbhagavAnuvAcha . imaM vivasvate yogaM prok{}tavAnahamavyayam.h . vivasvAnmanave prAha manurixvAkave.abravIt.h .4-1. evaM paramparAprAp{}tamimaM rAjarShayo viduH . sa kAleneha mahatA yogo naShTaH paraMtapa .4-2. sa evAyaM mayA te.adya yogaH prok{}taH purAtanaH . bhak{}to.asi me sakhA cheti rahasyaM hyetaduttamam.h .4-3. arjuna uvAcha . aparaM bhavato janma paraM janma vivasvataH . kathametadvijAnIyAM tvamAdau prok{}tavAniti .4-4. shrIbhagavAnuvAcha . bahUni me vyatItAni janmAni tava chArjuna . tAnyahaM veda sarvANi na tvaM vettha paraMtapa .4-5. ajo.api sannavyayAtmA bhUtAnAmIshvaro.api san.h . prakR^itiM svAmadhiShThAya saMbhavAmyAtmamAyayA .4-6. yadA yadA hi dharmasya glAnirbhavati bhArata . abhyutthAnamadharmasya tadAtmAnaM sR^ijAmyaham.h .4-7. paritrANAya sAdhUnAM vinAshAya cha duShkR^itAm.h . dharmasaMsthApanArthAya saMbhavAmi yuge yuge .4-8. janma karma cha me divyamevaM yo vetti tattvataH . tyak{}tvA dehaM punarjanma naiti mAmeti so.arjuna .4-9. vItarAgabhayakrodhA manmayA mAmupAshritAH . bahavo GYAnatapasA pUtA madbhAvamAgatAH .4-10. ye yathA mAM prapadyante tAMstathaiva bhajAmyaham.h . mama vartmAnuvartante manuShyAH pArtha sarvashaH .4-11. kAN^xantaH karmaNAM siddhiM yajanta iha devatAH . xipraM hi mAnuShe loke siddhirbhavati karmajA .4-12. chAturvarNyaM mayA sR^iShTaM guNakarmavibhAgashaH . tasya kartAramapi mAM vid.hdhyakartAramavyayam.h .4-13. na mAM karmANi limpanti na me karmaphale spR^ihA . iti mAM yo.abhijAnAti karmabhirna sa badhyate .4-14. evaM GYAtvA kR^itaM karma pUrvairapi mumuxubhiH . kuru karmaiva tasmAttvaM pUrvaiH pUrvataraM kR^itam.h .4-15. kiM karma kimakarmeti kavayo.apyatra mohitAH . tatte karma pravaxyAmi yajGYAtvA moxyase.ashubhAt.h .4-16. karmaNo hyapi boddhavyaM boddhavyaM cha vikarmaNaH . akarmaNashcha boddhavyaM gahanA karmaNo gatiH .4-17. karmaNyakarma yaH pashyedakarmaNi cha karma yaH . sa buddhimAnmanuShyeShu sa yuk{}taH kR^its{}nakarmakR^it.h .4-18. yasya sarve samArambhAH kAmasaN^kal{}pavarjitAH . GYAnAgnidagdhakarmANaM tamAhuH paNDitaM budhAH .4-19. tyak{}tvA karmaphalAsaN^gaM nityatR^ip{}to nirAshrayaH . karmaNyabhipravR^itto.api naiva kiMchitkaroti saH .4-20. nirAshIryatachittAtmA tyak{}tasarvaparigrahaH . shArIraM kevalaM karma kurvannAp{}noti kilbiSham.h .4-21. yadR^ich{}chhAlAbhasaMtuShTo dvandvAtIto vimatsaraH . samaH siddhAvasiddhau cha kR^itvApi na nibadhyate .4-22. gatasaN^gasya muk{}tasya GYAnAvasthitachetasaH . yaGYAyAcharataH karma samagraM pravilIyate .4-23. brahmArpaNaM brahma haviH brahmAgnau brahmaNA hutam.h . brahmaiva tena gantavyaM brahma karma samAdhinA .4-24. daivamevApare yaGYaM yoginaH paryupAsate . brahmAgnAvapare yaGYaM yaGYenaivopajuhvati .4-25. shrotrAdInIndriyANyanye saMyamAgniShu juhvati . shabdAdInviShayAnanya indriyAgniShu juhvati .4-26. sarvANIndriyakarmANi prANakarmANi chApare . AtmasaMyamayogAgnau juhvati GYAnadIpite .4-27. dravyayaGYAstapoyaGYA yogayaGYAstathApare . svAdhyAyaGYAnayaGYAshcha yatayaH saMshitavratAH .4-28. apAne juhvati prANaM prANe.apAnaM tathApare . prANApAnagatI ruddhvA prANAyAmaparAyaNAH .4-29. apare niyatAhArAH prANAnprANeShu juhvati . sarve.apyete yaGYavido yaGYaxapitakalmaShAH .4-30. yaGYashiShTAmR^itabhujo yAnti brahma sanAtanam.h . nAyaM loko.astyayaGYasya kuto.anyaH kurusattama .4-31. evaM bahuvidhA yaGYA vitatA brahmaNo mukhe . karmajAnviddhi tAnsarvAnevaM GYAtvA vimoxyase .4-32. shreyAndravyamayAdyaGYAjGYAnayaGYaH paraMtapa . sarvaM karmAkhilaM pArtha GYAne parisamApyate .4-33. tadviddhi praNipAtena pariprashnena sevayA . upadexyanti te GYAnaM GYAninastattvadarshinaH .4-34. yajGYAtvA na punarmohamevaM yAsyasi pANDava . yena bhUtAnyasheShANi draxyasyAtmanyatho mayi .4-35. api chedasi pApebhyaH sarvebhyaH pApakR^ittamaH . sarvaM GYAnap{}lavenaiva vR^ijinaM saMtariShyasi .4-36. yathaidhAMsi samiddho.agnirbhasmasAtkurute.arjuna . GYAnAgniH sarvakarmANi bhasmasAtkurute tathA .4-37. na hi GYAnena sadR^ishaM pavitramiha vidyate . tatsvayaM yogasaMsiddhaH kAlenAtmani vindati .4-38. shraddhAvA.Nl{}labhate GYAnaM tatparaH saMyatendriyaH . GYAnaM labdhvA parAM shAntimachireNAdhigach{}chhati .4-39. aGYashchAshraddadhAnashcha saMshayAtmA vinashyati . nAyaM loko.asti na paro na sukhaM saMshayAtmanaH .4-40. yogasaMnyastakarmANaM GYAnasaMchhinnasaMshayam.h . AtmavantaM na karmANi nibadh{}nanti dhanaMjaya .4-41. tasmAdaGYAnasaMbhUtaM hR^itsthaM GYAnAsinAtmanaH . chhittvainaM saMshayaM yogamAtiShThottiShTha bhArata .4-42. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde GYAnakarmasaMnyAsayogo nAma chaturtho.adhyAyaH .4. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %5 atha paMchamo.adhyAyaH. (saMnyAsayogaH) arjuna uvAcha . saMnyAsaM karmaNAM kR^iShNa punaryogaM cha shaMsasi . yach{}chhreya etayorekaM tanme brUhi sunishchitam.h .5-1. shrIbhagavAnuvAcha . saMnyAsaH karmayogashcha niHshreyasakarAvubhau . tayostu karmasaMnyAsAtkarmayogo vishiShyate .5-2. GYeyaH sa nityasaMnyAsI yo na dveShTi na kAN^xati . nirdvandvo hi mahAbAho sukhaM bandhAtpramuchyate .5-3. sAN^khyayogau pR^ithagbAlAH pravadanti na paNDitAH . ekamapyAsthitaH samyagubhayorvindate phalam.h .5-4. yatsAN^khyaiH prApyate sthAnaM tadyogairapi gamyate . ekaM sAN^khyaM cha yogaM cha yaH pashyati sa pashyati .5-5. saMnyAsastu mahAbAho duHkhamAp{}tumayogataH . yogayuk{}to munirbrahma nachireNAdhigach{}chhati .5-6. yogayuk{}to vishuddhAtmA vijitAtmA jitendriyaH . sarvabhUtAtmabhUtAtmA kurvannapi na lipyate .5-7. naiva kiMchitkaromIti yuk{}to manyeta tattvavit.h . pashyaJNshruNvanspR^ishaJN{}jighrannashnaMgach{}chhansvapanshvasan.h .5-8. pralapanvisR^ijangR^ihNannunmiShannimiShannapi . indriyANIndriyArtheShu vartanta iti dhArayan.h .5-9. brahmaNyAdhAya karmANi saN^gaM tyak{}tvA karoti yaH . lipyate na sa pApena padmapatramivAmbhasA .5-10. kAyena manasA bud.hdhyA kevalairindriyairapi . yoginaH karma kurvanti saN^gaM tyak{}tvAtmashuddhaye .5-11. yuk{}taHkarmaphalaM tyak{}tvA shAntimAp{}noti naiShThikIm.h . ayuk{}taH kAmakAreNa phale sak{}to nibadhyate .5-12. sarvakarmANi manasA saMnyasyAste sukhaM vashI . navadvAre pure dehI naiva kurvanna kArayan.h .5-13. na kartR^itvaM na karmANi lokasya sR^ijati prabhuH . na karmaphalasaMyogaM svabhAvastu pravartate .5-14. nAdatte kasyachitpApaM na chaiva sukR^itaM vibhuH . aGYAnenAvR^itaM GYAnaM tena muhyanti jantavaH .5-15. GYAnena tu tadaGYAnaM yeShAM nAshitamAtmanaH . teShAmAdityavajGYAnaM prakAshayati tatparam.h .5-16. tad.hbuddhayastadAtmAnastanniShThAstatparAyaNAH . gach{}chhantyapunarAvR^ittiM GYAnanirdhUtakalmaShAH .5-17. vidyAvinayasaMpanne brAhmaNe gavi hastini . shuni chaiva shvapAke cha paNDitAH samadarshinaH .5-18. ihaiva tairjitaH sargo yeShAM sAmye sthitaM manaH . nirdoShaM hi samaM brahma tasmAd.h brahmaNi te sthitAH .5-19. na prahR^iShyetpriyaM prApya nodvijetprApya chApriyam.h . sthirabuddhirasaMmUDho brahmavid.h brahmaNi sthitaH .5-20. bAhyasparsheShvasak{}tAtmA vindatyAtmani yatsukham.h . sa brahmayogayuk{}tAtmA sukhamaxayamashnute .5-21. ye hi saMsparshajA bhogA duHkhayonaya eva te . AdyantavantaH kaunteya na teShu ramate budhaH .5-22. shak{}notIhaiva yaH soDhuM prAk{}sharIravimoxaNAt.h . kAmakrodhodbhavaM vegaM sa yuk{}taH sa sukhI naraH .5-23. yo.antaHsukho.antarArAmastathAntarjyotireva yaH . sa yogI brahmanirvANaM brahmabhUto.adhigach{}chhati .5-24. labhante brahmanirvANamR^iShayaH xINakalmaShAH . chhinnadvaidhA yatAtmAnaH sarvabhUtahite ratAH .5-25. kAmakrodhaviyuk{}tAnAM yatInAM yatachetasAm.h . abhito brahmanirvANaM vartate viditAtmanAm.h .5-26. sparshAnkR^itvA bahirbAhyAMshchaxushchaivAntare bhruvoH . prANApAnau samau kR^itvA nAsAbhyantarachAriNau .5-27. yatendriyamanobuddhirmunirmoxaparAyaNaH . vigatech{}chhAbhayakrodho yaH sadA muk{}ta eva saH .5-28. bhok{}tAraM yaGYatapasAM sarvalokamaheshvaram.h . suhR^idaM sarvabhUtAnAM GYAtvA mAM shAntimR^ich{}chhati .5-29. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde saMnyAsayogo nAma paMchamo.adhyAyaH .5. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %6 atha ShaShTho.adhyAyaH. (AtmasaMyamayogaH) shrIbhagavAnuvAcha . anAshritaH karmaphalaM kAryaM karma karoti yaH . sa saMnyAsI cha yogI cha na niragnirna chAkriyaH .6-1. yaM saMnyAsamiti prAhuryogaM taM viddhi pANDava . na hyasaMnyastasaN^kal{}po yogI bhavati kashchana .6-2. AruruxormuneryogaM karma kAraNamuchyate . yogArUDhasya tasyaiva shamaH kAraNamuchyate .6-3. yadA hi nendriyArtheShu na karmasvanuShaj{}jate . sarvasaN^kal{}pasaMnyAsI yogArUDhastadochyate .6-4. uddharedAtmanAtmAnaM nAtmAnamavasAdayet.h . Atmaiva hyAtmano bandhurAtmaiva ripurAtmanaH .6-5. bandhurAtmAtmanastasya yenAtmaivAtmanA jitaH . anAtmanastu shatrutve vartetAtmaiva shatruvat.h .6-6. jitAtmanaH prashAntasya paramAtmA samAhitaH . shItoShNasukhaduHkheShu tathA mAnApamAnayoH .6-7. GYAnaviGYAnatR^ip{}tAtmA kUTastho vijitendriyaH . yuk{}ta ityuchyate yogI samaloShTAshmakAMchanaH .6-8. suhR^inmitrAryudAsInamadhyasthadveShyabandhuShu . sAdhuShvapi cha pApeShu samabuddhirvishiShyate .6-9. yogI yuJN{}jIta satatamAtmAnaM rahasi sthitaH . ekAkI yatachittAtmA nirAshIraparigrahaH .6-10. shuchau deshe pratiShThApya sthiramAsanamAtmanaH . nAtyuch{}chhritaM nAtinIchaM chailAjinakushottaram.h .6-11. tatraikAgraM manaH kR^itvA yatachittendriyakriyAH . upavishyAsane yuJN{}jyAdyogamAtmavishuddhaye .6-12. samaM kAyashirogrIvaM dhArayannachalaM sthiraH . saMprexya nAsikAgraM svaM dishashchAnavalokayan.h .6-13. prashAntAtmA vigatabhIrbrahmachArivrate sthitaH . manaH saMyamya mach{}chitto yuk{}ta AsIta matparaH .6-14. yuJN{}jannevaM sadAtmAnaM yogI niyatamAnasaH . shAntiM nirvANaparamAM matsaMsthAmadhigach{}chhati .6-15. nAtyashnatastu yogo.asti na chaikAntamanashnataH . na chAtisvap{}nashIlasya jAgrato naiva chArjuna .6-16. yuk{}tAhAravihArasya yuk{}tacheShTasya karmasu . yuk{}tasvap{}nAvabodhasya yogo bhavati duHkhahA .6-17. yadA viniyataM chittamAtmanyevAvatiShThate . niHspR^ihaH sarvakAmebhyo yuk{}ta ityuchyate tadA .6-18. yathA dIpo nivAtastho neN^gate sopamA smR^itA . yogino yatachittasya yuJN{}jato yogamAtmanaH .6-19. yatroparamate chittaM niruddhaM yogasevayA . yatra chaivAtmanAtmAnaM pashyannAtmani tuShyati .6-20. sukhamAtyantikaM yattad.h buddhigrAhyamatIndriyam.h . vetti yatra na chaivAyaM sthitashchalati tattvataH .6-21. yaM labdhvA chAparaM lAbhaM manyate nAdhikaM tataH . yasminsthito na duHkhena guruNApi vichAlyate .6-22. taM vidyAd.h duHkhasaMyogaviyogaM yogasaMGYitam.h . sa nishchayena yok{}tavyo yogo.anirviNNachetasA .6-23. saN^kal{}paprabhavAnkAmAMstyak{}tvA sarvAnasheShataH . manasaivendriyagrAmaM viniyamya samantataH .6-24. shanaiH shanairuparamed.h bud.hdhyA dhR^itigR^ihItayA . AtmasaMsthaM manaH kR^itvA na kiMchidapi chintayet.h .6-25. yato yato nishcharati manashchaMchalamasthiram.h . tatastato niyamyaitadAtmanyeva vashaM nayet.h .6-26. prashAntamanasaM hyenaM yoginaM sukhamuttamam.h . upaiti shAntarajasaM brahmabhUtamakalmaSham.h .6-27. yuJN{}jannevaM sadAtmAnaM yogI vigatakalmaShaH . sukhena brahmasaMsparshamatyantaM sukhamashnute .6-28. sarvabhUtasthamAtmAnaM sarvabhUtAni chAtmani . Ixate yogayuk{}tAtmA sarvatra samadarshanaH .6-29. yo mAM pashyati sarvatra sarvaM cha mayi pashyati . tasyAhaM na praNashyAmi sa cha me na praNashyati .6-30. sarvabhUtasthitaM yo mAM bhajatyekatvamAsthitaH . sarvathA vartamAno.api sa yogI mayi vartate .6-31. Atmaupamyena sarvatra samaM pashyati yo.arjuna . sukhaM vA yadi vA duHkhaM sa yogI paramo mataH .6-32. arjuna uvAcha . yo.ayaM yogastvayA prok{}taH sAmyena madhusUdana . etasyAhaM na pashyAmi chaMchalatvAtsthitiM sthirAm.h .6-33. chaMchalaM hi manaH kR^iShNa pramAthi balavad.h dR^iDham.h . tasyAhaM nigrahaM manye vAyoriva suduShkaram.h .6-34. shrIbhagavAnuvAcha . asaMshayaM mahAbAho mano durnigrahaM chalam.h . abhyAsena tu kaunteya vairAgyeNa cha gR^ihyate .6-35. asaMyatAtmanA yogo duShprApa iti me matiH . vashyAtmanA tu yatatA shak{}yo.avAp{}tumupAyataH .6-36. arjuna uvAcha . ayatiH shraddhayopeto yogAch{}chalitamAnasaH . aprApya yogasaMsiddhiM kAM gatiM kR^iShNa gach{}chhati .6-37. kach{}chinnobhayavibhraSh{}TashchhinnAbhramiva nashyati . apratiShTho mahAbAho vimUDho brahmaNaH pathi .6-38. etanme saMshayaM kR^iShNa chhettumarhasyasheShataH . tvadanyaH saMshayasyAsya chhettA na hyupapadyate .6-39. shrIbhagavAnuvAcha . pArtha naiveha nAmutra vinAshastasya vidyate . na hi kalyANakR^itkashchid.h durgatiM tAta gach{}chhati .6-40. prApya puNyakR^itAM lokAnuShitvA shAshvatIH samAH . shuchInAM shrImatAM gehe yogabhraShTo.abhijAyate .6-41. athavA yoginAmeva kule bhavati dhImatAm.h . etaddhi durlabhataraM loke janma yadIdR^isham.h .6-42. tatra taM buddhisaMyogaM labhate paurvadehikam.h . yatate cha tato bhUyaH saMsiddhau kurunandana .6-43. pUrvAbhyAsena tenaiva hriyate hyavasho.api saH . jiGYAsurapi yogasya shabdabrahmAtivartate .6-44. prayat{}nAdyatamAnastu yogI saMshuddhakilbiShaH . anekajanmasaMsiddhastato yAti parAM gatim.h .6-45. tapasvibhyo.adhiko yogI GYAnibhyo.api mato.adhikaH . karmibhyashchAdhiko yogI tasmAdyogI bhavArjuna .6-46. yoginAmapi sarveShAM madgatenAntarAtmanA . shraddhAvAnbhajate yo mAM sa me yuk{}tatamo mataH .6-47. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde AtmasaMyamayogo nAma ShaShTho.adhyAyaH .6. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %7 atha sap{}tamo.adhyAyaH. (GYAnaviGYAnayogaH) shrIbhagavAnuvAcha . mayyAsak{}tamanAH pArtha yogaM yuJN{}janmadAshrayaH . asaMshayaM samagraM mAM yathA GYAsyasi tach{}chhR^iNu .7-1. GYAnaM te.ahaM saviGYAnamidaM vaxyAmyasheShataH . yajGYAtvA neha bhUyo.anyajGYAtavyamavashiShyate .7-2. manuShyANAM sahasreShu kashchidyatati siddhaye . yatatAmapi siddhAnAM kashchinmAM vetti tattvataH .7-3. bhUmirApo.analo vAyuH khaM mano buddhireva cha . ahaMkAra itIyaM me bhinnA prakR^itiraShTadhA .7-4. apareyamitastvanyAM prakR^itiM viddhi me parAm.h . jIvabhUtAM mahAbAho yayedaM dhAryate jagat.h .7-5. etadyonIni bhUtAni sarvANItyupadhAraya . ahaM kR^its{}nasya jagataH prabhavaH pralayastathA .7-6. mattaH parataraM nAnyatkiMchidasti dhanaMjaya . mayi sarvamidaM protaM sUtre maNigaNA iva .7-7. raso.ahamapsu kaunteya prabhAsmi shashisUryayoH . praNavaH sarvavedeShu shabdaH khe pauruShaM nR^iShu .7-8. puNyo gandhaH pR^ithivyAM cha tejashchAsmi vibhAvasau . jIvanaM sarvabhUteShu tapashchAsmi tapasviShu .7-9. bIjaM mAM sarvabhUtAnAM viddhi pArtha sanAtanam.h . buddhirbuddhimatAmasmi tejastejasvinAmaham.h .7-10. balaM balavatAM chAhaM kAmarAgavivarjitam.h . dharmAviruddho bhUteShu kAmo.asmi bharatarShabha .7-11. ye chaiva sAttvikA bhAvA rAjasAstAmasAshcha ye . matta eveti tAnviddhi na tvahaM teShu te mayi .7-12. tribhirguNamayairbhAvairebhiH sarvamidaM jagat.h . mohitaM nAbhijAnAti mAmebhyaH paramavyayam.h .7-13. daivI hyeShA guNamayI mama mAyA duratyayA . mAmeva ye prapadyante mAyAmetAM taranti te .7-14. na mAM duShkR^itino mUDhAH prapadyante narAdhamAH . mAyayApahR^itaGYAnA AsuraM bhAvamAshritAH .7-15. chaturvidhA bhajante mAM janAH sukR^itino.arjuna . Arto jiGYAsurarthArthI GYAnI cha bharatarShabha .7-16. teShAM GYAnI nityayuk{}ta ekabhak{}tirvishiShyate . priyo hi GYAnino.atyarthamahaM sa cha mama priyaH .7-17. udArAH sarva evaite GYAnI tvAtmaiva me matam.h . AsthitaH sa hi yuk{}tAtmA mAmevAnuttamAM gatim.h .7-18. bahUnAM janmanAmante GYAnavAnmAM prapadyate . vAsudevaH sarvamiti sa mahAtmA sudurlabhaH .7-19. kAmaistaistairhR^itaGYAnAH prapadyante.anyadevatAH . taM taM niyamamAsthAya prakR^ityA niyatAH svayA .7-20. yo yo yAM yAM tanuM bhak{}taH shraddhayArchitumich{}chhati . tasya tasyAchalAM shraddhAM tAmeva vidadhAmyaham.h .7-21. sa tayA shraddhayA yuk{}tastasyArAdhanamIhate . labhate cha tataH kAmAnmayaivaH vihitAnhitAn.h .7-22. antavattu phalaM teShAM tadbhavatyal{}pamedhasAm.h . devAndevayajo yAnti madbhak{}tA yAnti mAmapi .7-23. avyak{}taM vyak{}timApannaM manyante mAmabuddhayaH . paraM bhAvamajAnanto mamAvyayamanuttamam.h .7-24. nAhaM prakAshaH sarvasya yogamAyAsamAvR^itaH . mUDho.ayaM nAbhijAnAti loko mAmajamavyayam.h .7-25. vedAhaM samatItAni vartamAnAni chArjuna . bhaviShyANi cha bhUtAni mAM tu veda na kashchana .7-26. ich{}chhAdveShasamutthena dvandvamohena bhArata . sarvabhUtAni saMmohaM sarge yAnti paraMtapa .7-27. yeShAM tvantagataM pApaM janAnAM puNyakarmaNAm.h . te dvandvamohanirmuk{}tA bhajante mAM dR^iDhavratAH .7-28. jarAmaraNamoxAya mAmAshritya yatanti ye . te brahma tadviduH kR^its{}namadhyAtmaM karma chAkhilam.h .7-29. sAdhibhUtAdhidaivaM mAM sAdhiyaGYaM cha ye viduH . prayANakAle.api cha mAM te viduryuk{}tachetasaH .7-30. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde GYAnaviGYAnayogo nAma sap{}tamo.adhyAyaH .7. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %8 atha aShTamo.adhyAyaH. (axarabrahmayogaH) arjuna uvAcha . kiM tad.h brahma kimadhyAtmaM kiM karma puruShottama . adhibhUtaM cha kiM prok{}tamadhidaivaM kimuchyate .8-1. adhiyaGYaH kathaM ko.atra dehe.asminmadhusUdana . prayANakAle cha kathaM GYeyo.asi niyatAtmabhiH .8-2. shrIbhagavAnuvAcha . axaraM brahma paramaM svabhAvo.adhyAtmamuchyate . bhUtabhAvodbhavakaro visargaH karmasaMGYitaH .8-3. adhibhUtaM xaro bhAvaH puruShashchAdhidaivatam.h . adhiyaGYo.ahamevAtra dehe dehabhR^itAM vara .8-4. antakAle cha mAmeva smaranmuk{}tvA kalevaram.h . yaH prayAti sa madbhAvaM yAti nAstyatra saMshayaH .8-5. yaM yaM vA.api smaranbhAvaM tyajatyante kalevaram.h . taM tamevaiti kaunteya sadA tadbhAvabhAvitaH .8-6. tasmAtsarveShu kAleShu mAmanusmara yudhya cha . mayyarpitamanobuddhirmAmevaiShyasyasaMshayaH .8-7. abhyAsayogayuk{}tena chetasA nAnyagAminA . paramaM puruShaM divyaM yAti pArthAnuchintayan.h .8-8. kaviM purANamanushAsitAraM aNoraNIyaMsamanusmaredyaH . sarvasya dhAtAramachintyarUpaM AdityavarNaM tamasaH parastAt.h .8-9. prayANakAle manasA.achalena bhak{}tyA yuk{}to yogabalena chaiva . bhruvormadhye prANamAveshya samyak.h sa taM paraM puruShamupaiti divyam.h .8-10. yadaxaraM vedavido vadanti vishanti yadyatayo vItarAgAH . yadich{}chhanto brahmacharyaM charanti tatte padaM saMgraheNa pravaxye .8-11. sarvadvArANi saMyamya mano hR^idi nirudhya cha . mU{dh{}nyA}.rdhAyAtmanaH prANamAsthito yogadhAraNAm.h .8-12. omityekAxaraM brahma vyAharanmAmanusmaran.h . yaH prayAti tyajandehaM sa yAti paramAM gatim.h .8-13. ananyachetAH satataM yo mAM smarati nityashaH . tasyAhaM sulabhaH pArtha nityayuk{}tasya yoginaH .8-14. mAmupetya punarjanma duHkhAlayamashAshvatam.h . nAp{}nuvanti mahAtmAnaH saMsiddhiM paramAM gatAH .8-15. AbrahmabhuvanAl{}lokAH punarAvartino.arjuna . mAmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate .8-16. sahasrayugaparyantamaharyad.h brahmaNo viduH . rAtriM yugasahasrAntAM te.ahorAtravido janAH .8-17. avyak{}tAd.h vyak{}tayaH sarvAH prabhavantyaharAgame . rAtr{}yAgame pralIyante tatraivAvyak{}tasaMGYake .8-18. bhUtagrAmaH sa evAyaM bhUtvA bhUtvA pralIyate . rAtr{}yAgame.avashaH pArtha prabhavatyaharAgame .8-19. parastasmAttu bhAvo.anyo.avyak{}to.avyak{}tAtsanAtanaH . yaH sa sarveShu bhUteShu nashyatsu na vinashyati .8-20. avyak{}to.axara ityuk{}tastamAhuH paramAM gatim.h . yaM prApya na nivartante taddhAma paramaM mama .8-21. puruShaH sa paraH pArtha bhak{}tyA labhyastvananyayA . yasyAntaHsthAni bhUtAni yena sarvamidaM tatam.h .8-22. yatra kAle tvanAvR^ittimAvR^ittiM chaiva yoginaH . prayAtA yAnti taM kAlaM vaxyAmi bharatarShabha .8-23. agnirjotirahaH shuk{}laH ShaNmAsA uttarAyaNam.h . tatra prayAtA gach{}chhanti brahma brahmavido janAH .8-24. dhUmo rAtristathA kR^iShNaH ShaNmAsA daxiNAyanam.h . tatra chAndramasaM jyotiryogI prApya nivartate .8-25. shuk{}lakR^iShNe gatI hyete jagataH shAshvate mate . ekayA yAtyanAvR^ittimanyayAvartate punaH .8-26. naite sR^itI pArtha jAnanyogI muhyati kashchana . tasmAtsarveShu kAleShu yogayuk{}to bhavArjuna .8-27. vedeShu yaGYeShu tapaHsu chaiva dAneShu yatpuNyaphalaM pradiShTam.h . atyeti tatsarvamidaM viditvA yogI paraM sthAnamupaiti chAdyam.h .8-28 . AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde axarabrahmayogo nAmAShTamo.adhyAyaH .8. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %9 atha navamo.adhyAyaH. (rAjavidyArAjaguhyayogaH) shrIbhagavAnuvAcha . idaM tu te guhyatamaM pravaxyAmyanasUyave . GYAnaM viGYAnasahitaM yajGYAtvA moxyase.ashubhAt.h .9-1. rAjavidyA rAjaguhyaM pavitramidamuttamam.h . pratyaxAvagamaM dharmyaM susukhaM kartumavyayam.h .9-2. ashraddadhAnAH puruShA dharmasyAsya paraMtapa . aprApya mAM nivartante mR^ityusaMsAravartmani .9-3. mayA tatamidaM sarvaM jagadavyak{}tamUrtinA . matsthAni sarvabhUtAni na chAhaM teShvavasthitaH .9-4. na cha matsthAni bhUtAni pashya me yogamaishvaram.h . bhUtabhR^inna cha bhUtastho mamAtmA bhUtabhAvanaH .9-5. yathAkAshasthito nityaM vAyuH sarvatrago mahAn.h . tathA sarvANi bhUtAni matsthAnItyupadhAraya .9-6. sarvabhUtAni kaunteya prakR^itiM yAnti mAmikAm.h . kal{}paxaye punastAni kal{}pAdau visR^ijAmyaham.h .9-7. prakR^itiM svAmavaShTabhya visR^ijAmi punaH punaH . bhUtagrAmamimaM kR^its{}namavashaM prakR^itervashAt.h .9-8. na cha mAM tAni karmANi nibadh{}nanti dhanaMjaya . udAsInavadAsInamasak{}taM teShu karmasu .9-9. mayAdhyaxeNa prakR^itiH sUyate sacharAcharam.h . hetunAnena kaunteya jagadviparivartate .9-10. avajAnanti mAM mUDhA mAnuShIM tanumAshritam.h . paraM bhAvamajAnanto mama bhUtamaheshvaram.h .9-11. moghAshA moghakarmANo moghaGYAnA vichetasaH . rAxasImAsurIM chaiva prakR^itiM mohinIM shritAH .9-12. mahAtmAnastu mAM pArtha daivIM prakR^itimAshritAH . bhajantyananyamanaso GYAtvA bhUtAdimavyayam.h .9-13. satataM kIrtayanto mAM yatantashcha dR^iDhavratAH . namasyantashcha mAM bhak{}tyA nityayuk{}tA upAsate .9-14. GYAnayaGYena chApyanye yajanto mAmupAsate . ekatvena pR^ithak{}tvena bahudhA vishvatomukham.h .9-15. ahaM kraturahaM yaGYaH svadhAhamahamauShadham.h . mantro.ahamahamevAjyamahamagnirahaM hutam.h .9-16. pitAhamasya jagato mAtA dhAtA pitAmahaH . vedyaM pavitramoMkAra R^iksAma yajureva cha .9-17. gatirbhartA prabhuH sAxI nivAsaH sharaNaM suhR^it.h . prabhavaH pralayaH sthAnaM nidhAnaM bIjamavyayam.h .9-18. tapAmyahamahaM varShaM nigR^iNhAmyutsR^ijAmi cha . amR^itaM chaiva mR^ityushcha sadasach{}chAhamarjuna .9-19. traividyA mAM somapAH pUtapApA yaGYairiSh{}TvA svargatiM prArthayante . te puNyamAsAdya surendralokaM ashnanti divyAndivi devabhogAn.h .9-20. te taM bhuk{}tvA svargalokaM vishAlaM xINe puNye martyalokaM vishanti . evaM trayIdharmamanuprapannA gatAgataM kAmakAmA labhante .9-21. ananyAshchintayanto mAM ye janAH paryupAsate . teShAM nityAbhiyuk{}tAnAM yogaxemaM vahAmyaham.h .9-22. ye.apyanyadevatAbhak{}tA yajante shraddhayAnvitAH . te.api mAmeva kaunteya yajantyavidhipUrvakam.h .9-23. ahaM hi sarvayaGYAnAM bhok{}tA cha prabhureva cha . na tu mAmabhijAnanti tattvenAtashchyavanti te .9-24. yAnti devavratA devAnpitR^InyAnti pitR^ivratAH . bhUtAni yAnti bhUtejyA yAnti madyAjino.api mAm.h .9-25. patraM puShpaM phalaM toyaM yo me bhak{}tyA prayach{}chhati . tadahaM bhak{}tyupahR^itamashnAmi prayatAtmanaH .9-26. yatkaroShi yadashnAsi yaj{}juhoShi dadAsi yat.h . yattapasyasi kaunteya tatkuruShva madarpaNam.h .9-27. shubhAshubhaphalairevaM moxyase karmabandhanaiH . saMnyAsayogayuk{}tAtmA vimuk{}to mAmupaiShyasi .9-28. samo.ahaM sarvabhUteShu na me dveShyo.asti na priyaH . ye bhajanti tu mAM bhak{}tyA mayi te teShu chApyaham.h .9-29. api chetsudurAchAro bhajate mAmananyabhAk.h . sAdhureva sa mantavyaH samyagvyavasito hi saH .9-30. xipraM bhavati dharmAtmA shashvach{}chhAntiM nigach{}chhati . kaunteya pratijAnIhi na me bhak{}taH praNashyati .9-31. mAM hi pArtha vyapAshritya ye.api syuH pApayonayaH . striyo vaishyAstathA shUdrAste.api yAnti parAM gatim.h .9-32. kiM punarbrAhmaNAH puNyA bhak{}tA rAjarShayastathA . anityamasukhaM lokamimaM prApya bhajasva mAm.h .9-33. manmanA bhava madbhak{}to madyAjI mAM namaskuru . mAmevaiShyasi yuk{}tvaivamAtmAnaM matparAyaNaH .9-34. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde rAjavidyArAjaguhyayogo nAma navamo.adhyAyaH .9. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %10 atha dashamo.adhyAyaH. (vibhUtiyogaH) shrIbhagavAnuvAcha . bhUya eva mahAbAho shR^iNu me paramaM vachaH . yatte.ahaM prIyamANAya vaxyAmi hitakAmyayA .10-1. na me viduH suragaNAH prabhavaM na maharShayaH . ahamAdirhi devAnAM maharShINAM cha sarvashaH .10-2. yo mAmajamanAdiM cha vetti lokamaheshvaram.h . asaMmUDhaH sa martyeShu sarvapApaiH pramuchyate .10-3. buddhirGYAnamasaMmohaH xamA satyaM damaH shamaH . sukhaM duHkhaM bhavo.abhAvo bhayaM chAbhayameva cha .10-4. ahiMsA samatA tuShTistapo dAnaM yasho.ayashaH . bhavanti bhAvA bhUtAnAM matta eva pR^ithagvidhAH .10-5. maharShayaH sap{}ta pUrve chatvAro manavastathA . madbhAvA mAnasA jAtA yeShAM loka imAH prajAH .10-6. etAM vibhUtiM yogaM cha mama yo vetti tattvataH . so.avikampena yogena yujyate nAtra saMshayaH .10-7. ahaM sarvasya prabhavo mattaH sarvaM pravartate . iti matvA bhajante mAM budhA bhAvasamanvitAH .10-8. mach{}chittA madgataprANA bodhayantaH parasparam.h . kathayantashcha mAM nityaM tuShyanti cha ramanti cha .10-9. teShAM satatayuk{}tAnAM bhajatAM prItipUrvakam.h . dadAmi buddhiyogaM taM yena mAmupayAnti te .10-10. teShAmevAnukampArthamahamaGYAnajaM tamaH . nAshayAmyAtmabhAvastho GYAnadIpena bhAsvatA .10-11. arjuna uvAcha . paraM brahma paraM dhAma pavitraM paramaM bhavAn.h . puruShaM shAshvataM divyamAdidevamajaM vibhum.h .10-12. AhustvAmR^iShayaH sarve devarShirnAradastathA . asito devalo vyAsaH svayaM chaiva bravIShi me .10-13. sarvametadR^itaM manye yanmAM vadasi keshava . na hi te bhagavanvyak{}tiM vidurdevA na dAnavAH .10-14. svayamevAtmanAtmAnaM vettha tvaM puruShottama . bhUtabhAvana bhUtesha devadeva jagatpate .10-15. vak{}tumarhasyasheSheNa divyA hyAtmavibhUtayaH . yAbhirvibhUtibhirlokAnimAMstvaM vyApya tiShThasi .10-16. kathaM vidyAmahaM yogiMstvAM sadA parichintayan.h . keShu keShu cha bhAveShu chintyo.asi bhagavanmayA .10-17. vistareNAtmano yogaM vibhUtiM cha janArdana . bhUyaH kathaya tR^ip{}tirhi shR^iNvato nAsti me.amR^itam.h .10-18. shrIbhagavAnuvAcha . hanta te kathayiShyAmi divyA hyAtmavibhUtayaH . prAdhAnyataH kurushreShTha nAstyanto vistarasya me .10-19. ahamAtmA guDAkesha sarvabhUtAshayasthitaH . ahamAdishcha madhyaM cha bhUtAnAmanta eva cha .10-20. AdityAnAmahaM viShNurjyotiShAM raviraMshumAn.h . marIchirmarutAmasmi naxatrANAmahaM shashI .10-21. vedAnAM sAmavedo.asmi devAnAmasmi vAsavaH . indriyANAM manashchAsmi bhUtAnAmasmi chetanA .10-22. rudrANAM shaN^karashchAsmi vittesho yaxaraxasAm.h . vasUnAM pAvakashchAsmi meruH shikhariNAmaham.h .10-23. purodhasAM cha mukhyaM mAM viddhi pArtha bR^ihaspatim.h . senAnInAmahaM skandaH sarasAmasmi sAgaraH .10-24. maharShINAM bhR^igurahaM girAmasmyekamaxaram.h . yaGYAnAM japayaGYo.asmi sthAvarANAM himAlayaH .10-25. ashvatthaH sarvavR^ixANAM devarShINAM cha nAradaH . gandharvANAM chitrarathaH siddhAnAM kapilo muniH .10-26. uch{}chaiHshravasamashvAnAM viddhi mAmamR^itodbhavam.h . airAvataM gajendrANAM narANAM cha narAdhipam.h .10-27. AyudhAnAmahaM vajraM dhenUnAmasmi kAmadhuk.h . prajanashchAsmi kandarpaH sarpANAmasmi vAsukiH .10-28. anantashchAsmi nAgAnAM varuNo yAdasAmaham.h . pitR^iNAmaryamA chAsmi yamaH saMyamatAmaham.h .10-29. prahlAdashchAsmi daityAnAM kAlaH kalayatAmaham.h . mR^igANAM cha mR^igendro.ahaM vainateyashcha paxiNAm.h .10-30. pavanaH pavatAmasmi rAmaH shastrabhR^itAmaham.h . jhaShANAM makarashchAsmi srotasAmasmi jAhnavI .10-31. sargANAmAdirantashcha madhyaM chaivAhamarjuna . adhyAtmavidyA vidyAnAM vAdaH pravadatAmaham.h .10-32. axarANAmakAro.asmi dvandvaH sAmAsikasya cha . ahamevAxayaH kAlo dhAtA.ahaM vishvatomukhaH .10-33. mR^ityuH sarvaharashchAhamudbhavashcha bhaviShyatAm.h . kIrtiH shrIrvAkcha nArINAM smR^itirmedhA dhR^itiH xamA .10-34. bR^ihatsAma tathA sAm{}nAM gAyatrI chhandasAmaham.h . mAsAnAM mArgashIrSho.ahamR^itUnAM kusumAkaraH .10-35. dyutaM chhalayatAmasmi tejastejasvinAmaham.h . jayo.asmi vyavasAyo.asmi sattvaM sattvavatAmaham.h .10-36. vR^iShNInAM vAsudevo.asmi pANDavAnAM dhanaMjayaH . munInAmapyahaM vyAsaH kavInAmushanA kaviH .10-37. daNDo damayatAmasmi nItirasmi jigIShatAm.h . maunaM chaivAsmi guhyAnAM GYAnaM GYAnavatAmaham.h .10-38. yach{}chApi sarvabhUtAnAM bIjaM tadahamarjuna . na tadasti vinA yatsyAnmayA bhUtaM charAcharam.h .10-39. nAnto.asti mama divyAnAM vibhUtInAM paraMtapa . eSha tUddeshataH prok{}to vibhUtervistaro mayA .10-40. yadyadvibhUtimatsattvaM shrImadUrjitameva vA . tattadevAvagach{}chha tvaM mama tejoMshasaMbhavam.h .10-41. athavA bahunaitena kiM GYAtena tavArjuna . viShTabhyAhamidaM kR^its{}namekAMshena sthito jagat.h .10-42. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde vibhUtiyogo nAma dashamo.adhyAyaH .10. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %11 athaikAdasho.adhyAyaH. (vishvarUpadarshanayogaH) etamI hi tvAM surasaN^ghA vishanti kechidbhItAH prAJN{}jalayo gR^iNanti . svastItyuk{}tvA maharShisiddhasaN^ghAH stuvanti tvAM stutibhiH puShkalAbhiH .11-21. rudrAdityA vasavo ye cha sAdhyA vishveshvinau marutashchoShmapAshcha . gandharvayaxAsurasiddhasaN^ghA vIxante tvAM vismitAshchaiva sarve .11-22. rUpaM mahatte bahuvak{}tranetraM mahAbAho bahubAhUrupAdam.h . bahUdaraM bahudaMShTrAkarAlaM dR^iSh{}TvA lokAH pravyathitAstathAham.h .11-23. nabhaHspR^ishaM dIp{}tamanekavarNaM vyAttAnanaM dIp{}tavishAlanetram.h . dR^iSh{}TvA hi tvAM pravyathitAntarAtmA dhR^itiM na vindAmi shamaM cha viShNo .11-24. daMShTrAkarAlAni cha te mukhAni dR^iSh{}Tvaiva kAlAnalasannibhAni . disho na jAne na labhe cha sharma prasIda devesha jagannivAsa .11-25. amI cha tvAM dhR^itarAShTrasya putrAH sarve sahaivAvanipAlasaN^ghaiH . bhIShmo droNaH sUtaputrastathAsau sahAsmadIyairapi yodhamukhyaiH .11-26. vak{}trANi te tvaramANA vishanti daMShTrAkarAlAni bhayAnakAni . kechidvilagnA dashanAntareShu saMdR^ishyante chUrNitairuttamAN^gaiH .11-27. yathA nadInAM bahavo.ambuvegAH samudramevAbhimukhA dravanti . tathA tavAmI naralokavIrA vishanti vak{}trANyabhivijvalanti .11-28. yathA pradIp{}taM jvalanaM pataN^gA vishanti nAshAya samR^iddhavegAH . tathaiva nAshAya vishanti lokAH tavApi vak{}trANi samR^iddhavegAH .11-29. lelihyase grasamAnaH samantAt.h lokAnsamagrAnvadanairjvaladbhiH . tejobhirApUrya jagatsamagraM bhAsastavogrAH pratapanti viShNo .11-30. AkhyAhi me ko bhavAnugrarUpo namo.astu te devavara prasIda . viGYAtumich{}chhAmi bhavantamAdyaM na hi prajAnAmi tava pravR^ittim.h .11-31. shrIbhagavAnuvAcha . kAlo.asmi lokaxayakR^itpravR^iddho lokAnsamAhartumiha pravR^ittaH . R^ite.api tvAM na bhaviShyanti sarve ye.avasthitAH pratyanIkeShu yodhAH .11-32. tasmAttvamuttiShTha yasho labhasva jitvA shatrUn.h bhuN^.hxva rAjyaM samR^iddham.h . mayaivaite nihatAH pUrvameva nimittamAtraM bhava savyasAchin.h .11-33. droNaM cha bhIShmaM cha jayadrathaM cha karNaM tathAnyAnapi yodhavIrAn.h . mayA hatAMstvaM jahi mAvyathiShThA yudhyasva jetAsi raNe sapat{}nAn.h .11-34. saMjaya uvAcha . etach{}chhrutvA vachanaM keshavasya kR^itAJN{}jalirvepamAnaH kirITI . namaskR^itvA bhUya evAha kR^iShNaM sagadgadaM bhItabhItaH praNamya .11-35. arjuna uvAcha . sthAne hR^iShIkesha tava prakIrtyA jagatprahR^iShyatyanurajyate cha . raxAMsi bhItAni disho dravanti sarve namasyanti cha siddhasaN^ghAH .11-36. kasmAch{}cha te na nameranmahAtman.h garIyase brahmaNo.apyAdikartre . ananta devesha jagannivAsa tvamaxaraM sadasattatparaM yat.h .11-37. tvamAdidevaH puruShaH purANaH tvamasya vishvasya paraM nidhAnam.h . vettAsi vedyaM cha paraM cha dhAma tvayA tataM vishvamanantarUpa .11-38. vAyuryamo.agnirvaruNaH shashAN^kaH prajApatistvaM prapitAmahashcha . namo namaste.astu sahasrakR^itvaH punashcha bhUyo.api namo namaste .11-39. namaH purastAdatha pR^iShThataste namo.astu te sarvata eva sarva . anantavIryAmitavikramastvaM sarvaM samAp{}noShi tato.asi sarvaH .11-40. sakheti matvA prasabhaM yaduk{}taM he kR^iShNa he yAdava he sakheti . ajAnatA mahimAnaM tavedaM mayA pramAdAtpraNayena vA.api .11-41. yach{}chAvahAsArthamasatkR^ito.asi vihArashayyAsanabhojaneShu . eko.athavApyachyuta tatsamaxaM tatxAmaye tvAmahamaprameyam.h .11-42. pitAsi lokasya charAcharasya tvamasya pUjyashcha gururgarIyAn.h . na tvatsamo.astyabhyadhikaH kuto.anyo lokatraye.apyapratimaprabhAva .11-43. tasmAtpraNamya praNidhAya kAyaM prasAdaye tvAmahamIshamIDyam.h . piteva putrasya sakheva sakhyuH priyaH priyAyArhasi deva soDhum.h .11-44. adR^iShTapUrvaM hR^iShito.asmi dR^iSh{}TvA bhayena cha pravyathitaM mano me . tadeva me darshaya deva rUpaM prasIda devesha jagannivAsa .11-45. kirITinaM gadinaM chakrahastaM ich{}chhAmi tvAM draShTumahaM tathaiva . tenaiva rUpeNa chaturbhujena sahasrabAho bhava vishvamUrte .11-46. shrIbhagavAnuvAcha . mayA prasannena tavArjunedaM rUpaM paraM darshitamAtmayogAt.h . tejomayaM vishvamanantamAdyaM yanme tvadanyena na dR^iShTapUrvam.h .11-47. na veda yaGYAdhyayanairna dAnaiH na cha kriyAbhirna tapobhirugraiH . evaMrUpaH shak{}ya ahaM nR^iloke draShTuM tvadanyena kurupravIra .11-48. mA te vyathA mA cha vimUDhabhAvo dR^iSh{}TvA rUpaM ghoramIdR^iN^.hmamedam.h . vyapetabhIH prItamanAH punastvaM tadeva me rUpamidaM prapashya .11-49. saMjaya uvAcha . ityarjunaM vAsudevastathok{}tvA svakaM rUpaM darshayAmAsa bhUyaH . AshvAsayAmAsa cha bhItamenaM bhUtvA punaH saumyavapurmahAtmA .11-50. arjuna uvAcha . dR^iSh{}TvedaM mAnuShaM rUpaM tava saumyaM janArdana . idAnImasmi saMvR^ittaH sachetAH prakR^itiM gataH .11-51. shrIbhagavAnuvAcha . sudurdarshamidaM rUpaM dR^iSh{}TvAnasi yanmama . devA apyasya rUpasya nityaM darshanakAN^xiNaH .11-52. nAhaM vedairna tapasA na dAnena na chejyayA . shak{}ya evaMvidho draShTuM dR^iShTavAnasi mAM yathA .11-53. bhak{}tyA tvananyayA shak{}ya ahamevaMvidho.arjuna . GYAtuM draShTuM cha tatvena praveShTuM cha paraMtapa .11-54. matkarmakR^inmatparamo madbhak{}taH saN^gavarjitaH . nirvairaH sarvabhUteShu yaH sa mAmeti pANDava .11-55. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde vishvarUpadarshanayogo nAmaikAdasho.adhyAyaH .12-11. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %12 \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %13 atha trayodasho.adhyAyaH. (xetraxetraGYavibhAgayogaH) arjuna uvAcha . prakR^itiM puruShaM chaiva xetraM xetraGYameva cha . etadveditumich{}chhAmi GYAnaM GYeyaM cha keshava .13-1. shrIbhagavAnuvAcha . idaM sharIraM kaunteya xetramityabhidhIyate . etadyo vetti taM prAhuH xetraGYa iti tadvidaH .13-2. xetraGYaM chApi mAM viddhi sarvaxetreShu bhArata . xetraxetraGYayorGYAnaM yattajGYAnaM mataM mama .13-3. tatxetraM yach{}cha yAdR^ikcha yadvikAri yatashcha yat.h . sa cha yo yatprabhAvashcha tatsamAsena me shR^iNu .13-4. R^iShibhirbahudhA gItaM chhandobhirvividhaiH pR^ithak.h . brahmasUtrapadaishchaiva hetumadbhirvinishchitaiH .13-5. mahAbhUtAnyahaMkAro buddhiravyak{}tameva cha . indriyANi dashaikaM cha paMcha chendriyagocharAH .13-6. ich{}chhA dveShaH sukhaM duHkhaM saMghAtashchetanA dhR^itiH . etatxetraM samAsena savikAramudAhR^itam.h .13-7. amAnitvamadambhitvamahiMsA xAntirArjavam.h . AchAryopAsanaM shauchaM sthairyamAtmavinigrahaH .13-8. indriyArtheShu vairAgyamanahaMkAra eva cha . janmamR^ityujarAvyAdhiduHkhadoShAnudarshanam.h .13-9. asak{}tiranabhiShvaN^gaH putradAragR^ihAdiShu . nityaM cha samachittatvamiShTAniShTopapattiShu .13-10. mayi chAnanyayogena bhak{}tiravyabhichAriNI . vivik{}tadeshasevitvamaratirjanasaMsadi .13-11. adhyAtmaGYAnanityatvaM tattvaGYAnArthadarshanam.h . etajGYAnamiti prok{}tamaGYAnaM yadato.anyathA .13-12. GYeyaM yattatpravaxyAmi yajGYAtvA.amR^itamashnute . anAdimatparaM brahma na sattannAsaduchyate .13-13. sarvataH pANipAdaM tatsarvato.axishiromukham.h . sarvataH shrutimal{}loke sarvamAvR^itya tiShThati .13-14. sarvendriyaguNAbhAsaM sarvendriyavivarjitam.h . asak{}taM sarvabhR^ich{}chaiva nirguNaM guNabhok{}tR^i cha .13-15. bahirantashcha bhUtAnAmacharaM charameva cha . sUxmatvAttadaviGYeyaM dUrasthaM chAntike cha tat.h .13-16. avibhak{}taM cha bhUteShu vibhak{}tamiva cha sthitam.h . bhUtabhartR^i cha tajGYeyaM grasiShNu prabhaviShNu cha .13-17. jyotiShAmapi taj{}jyotistamasaH paramuchyate . GYAnaM GYeyaM GYAnagamyaM hR^idi sarvasya viShThitam.h .13-18. iti xetraM tathA GYAnaM GYeyaM chok{}taM sanAsataH . madbhak{}ta etadviGYAya madbhAvAyopapadyate .13-19. prakR^itiM puruShaM chaiva vidyanAdi ubhAvapi . vikArAMshcha guNAMshchaiva viddhi prakR^itisaMbhavAn.h .13-20. kAryakAraNakartR^itve hetuH prakR^itiruchyate . puruShaH sukhaduHkhAnAM bhok{}tR^itve heturuchyate .13-21. puruShaH prakR^itistho hi bhuN^.hk{}te prakR^itijAnguNAn.h . kAraNaM guNasaN^go.asya sadasadyonijanmasu .13-22. upadraShTAnumantA cha bhartA bhok{}tA maheshvaraH . paramAtmeti chApyuk{}to dehe.asminpuruShaH paraH .13-23. ya evaM vetti puruShaM prakR^itiM cha guNaiH saha . sarvathA vartamAno.api na sa bhUyo.abhijAyate .13-24. dhyAnenAtmani pashyanti kechidAtmAnamAtmanA . anye sAN^khyena yogena karmayogena chApare .13-25. anye tvevamajAnantaH shrutvAnyebhya upAsate . te.api chAtitarantyeva mR^ityuM shrutiparAyaNAH .13-26. yAvatsaMjAyate kiMchitsattvaM sthAvarajaN^gamam.h . xetraxetraGYasaMyogAttadviddhi bharatarShabha .13-27. samaM sarveShu bhUteShu tiShThantaM parameshvaram.h vinashyatsvavinashyantaM yaH pashyati sa pashyati .13-28. samaM pashyanhi sarvatra samavasthitamIshvaram.h . na hinastyAtmanAtmAnaM tato yAti parAM gatim.h .13-29. prakR^ityaiva cha karmANi kriyamANAni sarvashaH . yaH pashyati tathAtmAnamakartAraM sa pashyati .13-30. yadA bhUtapR^ithagbhAvamekasthamanupashyati . tata eva cha vistAraM brahma saMpadyate tadA .13-31. anAditvAnnirguNatvAtparamAtmAyamavyayaH . sharIrastho.api kaunteya na karoti na lipyate .13-32. yathA sarvagataM sauxmyAdAkAshaM nopalipyate . sarvatrAvasthito dehe tathAtmA nopalipyate .13-33. yathA prakAshayatyekaH kR^its{}naM lokamimaM raviH . xetraM xetrI tathA kR^its{}naM prakAshayati bhArata .13-34. xetraxetraGYayorevamantaraM GYAnachaxuShA . bhUtaprakR^itimoxaM cha ye viduryAnti te param.h .13-35. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde xetraxetraGYavibhAgayogo nAma trayodasho.adhyAyaH .13. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %14 atha chaturdasho.adhyAyaH. (guNatrayavibhAgayogaH) shrIbhagavAnuvAcha . paraM bhUyaH pravaxyAmi GYAnAnAM GYAnamuttamam.h . yajGYAtvA munayaH sarve parAM siddhimito gatAH .14-1. idaM GYAnamupAshritya mama sAdharmyamAgatAH . sarge.api nopajAyante pralaye na vyathanti cha .14-2. mama yonirmahad.h brahma tasmingarbhaM dadhAmyaham.h . saMbhavaH sarvabhUtAnAM tato bhavati bhArata .14-3. sarvayoniShu kaunteya mUrtayaH saMbhavanti yAH . tAsAM brahma mahadyonirahaM bIjapradaH pitA .14-4. sattvaM rajastama iti guNAH prakR^itisambhavAH . nibadh{}nanti mahAbAho dehe dehinamavyayam.h .14-5. tatra sattvaM nirmalatvAtprakAshakamanAmayam.h . sukhasaN^gena badh{}nAti GYAnasaN^gena chAnagha .14-6. rajo rAgAtmakaM viddhi tR^iShNAsaN^gasamudbhavam.h . tannibadh{}nAti kaunteya karmasaN^gena dehinam.h .14-7. tamastvaGYAnajaM viddhi mohanaM sarvadehinAm.h . pramAdAlasyanidrAbhistannibadh{}nAti bhArata .14-8. sattvaM sukhe saMjayati rajaH karmaNi bhArata . GYAnamAvR^itya tu tamaH pramAde saMjayatyuta .14-9. rajastamashchAbhibhUya sattvaM bhavati bhArata . rajaH sattvaM tamashchaiva tamaH sattvaM rajastathA .14-10. sarvadvAreShu dehe.asminprakAsha upajAyate . GYAnaM yadA tadA vidyAdvivR^iddhaM sattvamityuta .14-11. lobhaH pravR^ittirArambhaH karmaNAmashamaH spR^ihA . rajasyetAni jAyante vivR^iddhe bharatarShabha .14-12. aprakAsho.apravR^ittishcha pramAdo moha eva cha . tamasyetAni jAyante vivR^iddhe kurunandana .14-13. yadA sattve pravR^iddhe tu pralayaM yAti dehabhR^it.h . tadottamavidAM lokAnamalAnpratipadyate .14-14. rajasi pralayaM gatvA karmasaN^giShu jAyate . tathA pralInastamasi mUDhayoniShu jAyate .14-15. karmaNaH sukR^itasyAhuH sAttvikaM nirmalaM phalam.h . rajasastu phalaM duHkhamaGYAnaM tamasaH phalam.h .14-16. sattvAtsaMjAyate GYAnaM rajaso lobha eva cha . pramAdamohau tamaso bhavato.aGYAnameva cha .14-17. UrdhvaM gach{}chhanti sattvasthA madhye tiShThanti rAjasAH . jaghanyaguNavR^ittisthA adho gach{}chhanti tAmasAH .14-18. nAnyaM guNebhyaH kartAraM yadA draShTAnupashyati . guNebhyashcha paraM vetti madbhAvaM so.adhigach{}chhati .14-19. guNAnetAnatItya trIndehI dehasamudbhavAn.h . janmamR^ityujarAduHkhairvimuk{}to.amR^itamashnute .14-20. arjuna uvAcha . kairliN^gaistrInguNAnetAnatIto bhavati prabho . kimAchAraH kathaM chaitAMstrInguNAnativartate .14-21. shrIbhagavAnuvAcha . prakAshaM cha pravR^ittiM cha mohameva cha pANDava . ta dveShTi saMpravR^ittAni na nivR^ittAni kAN^xati .14-22. udAsInavadAsIno guNairyo na vichAlyate . guNA vartanta ityeva yo.avatiShThati neN^gate .14-23. samaduHkhasukhaH svasthaH samaloShTAshmakAMchanaH . tulyapriyApriyo dhIrastulyanindAtmasaMstutiH .14-24. mAnApamAnayostulyastulyo mitrAripaxayoH . sarvArambhaparityAgI guNAtItaH sa uchyate .14-25. mAM cha yo.avyabhichAreNa bhak{}tiyogena sevate . sa guNAnsamatItyaitAnbrahmabhUyAya kal{}pate .14-26. brahmaNo hi pratiShThAhamamR^itasyAvyayasya cha . shAshvatasya cha dharmasya sukhasyaikAntikasya cha .14-27. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde guNatrayavibhAgayogo nAma chaturdasho.adhyAyaH .14. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %15 atha paMchadasho.adhyAyaH. (puruShottamayogaH) shrIbhagavAnuvAcha . UrdhvamUlamadhaHshAkhamashvatthaM prAhuravyayam.h . chhandAMsi yasya parNAni yastaM veda sa vedavit.h .15-1. adhashchordhvaM prasR^itAstasya shAkhA guNapravR^iddhA viShayapravAlAH . adhashcha mUlAnyanusaMtatAni karmAnubandhIni manuShyaloke .15-2. na rUpamasyeha tathopalabhyate nAnto na chAdirna cha saMpratiShThA . ashvatthamenaM suvirUDhamUlaM asaN^gashastreNa dR^iDhena chhittvA .15-3. tataH padaM tatparimArgitavyaM yasmingatA na nivartanti bhUyaH . tameva chAdyaM puruShaM prapadye . yataH pravR^ittiH prasR^itA purANI .15-4. nirmAnamohA jitasaN^gadoShA adhyAtmanityA vinivR^ittakAmAH . dvandvairvimuk{}tAH sukhaduHkhasaMGYaiH gach{}chhantyamUDhAH padamavyayaM tat.h .15-5. na tadbhAsayate sUryo na shashAN^ko na pAvakaH . yadgatvA na nivartaMte taddhAma paramaM mama .15-6. mamaivAMsho jIvaloke jIvabhUtaH sanAtanaH . manaHShaShThAnIndriyANi prakR^itisthAni karShati .15-7. sharIraM yadavAp{}noti yach{}chApyutkrAmatIshvaraH . gR^ihitvaitAni saMyAti vAyurgaMdhAnivAshayAt.h .15-8. shrotraM chaxuH sparshanaM cha rasanaM ghrANameva cha . adhiShThAya manashchAyaM viShayAnupasevate .15-9. utkrAmantaM sthitaM vA.api bhuMjAnaM vA guNAnvitam.h . vimUDhA nAnupashyanti pashyanti GYAnachaxuShaH .15-10. yatanto yoginashchainaM pashyantyAtmanyavasthitam.h . yatanto.apyakR^itAtmAno nainaM pashyaMtyachetasaH .15-11. yadAdityagataM tejo jagadbhAsayate.akhilam.h . yach{}chandramasi yach{}chAgnau tattejo viddhi mAmakam.h .15-12. gAmAvishya cha bhUtAni dhArayAmyahamojasA . puShNAmi chauShadhIH sarvAH somo bhUtvA rasAtmakaH .15-13. ahaM vaishvAnaro bhUtvA prANinAM dehamAshritaH . prANApAnasamAyuk{}taH pachAmyannaM chaturvidham.h .15-14. sarvasya chAhaM hR^idi sanniviShTo mattaH smR^itirGYAnamapohanaMcha . vedaishcha sarvairahameva vedyo vedAntakR^idvedavideva chAham.h .15-15. dvAvimau puruShau loke xarashchAxara eva cha . xaraH sarvANi bhUtAni kUTastho.axara uchyate .15-16. uttamaH puruShastvanyaH paramAtmetyudhAhR^itaH . yo lokatrayamAvishya bibhartyavyaya IshvaraH .15-17. yasmAtxaramatIto.ahamaxarAdapi chottamaH . ato.asmi loke vedecha prathitaH puruShottamaH .15-18. yo mAmevamasaMmUDho jAnAtipuruShottamam.h . sa sarvavidbhajati mAM sarvabhAvena bhArata .15-19. iti guhyatamaM shAstramidamuk{}taM mayA.anagha . etatbuddhvA buddhimAnsyAtkR^itakR^ityashcha bhArata .15-20. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjuna saMvAde puruShottamayogo nAma paMchadasho.adhyAyaH .15. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %16 atha ShoDasho.adhyAyaH. (daivAsurasaMpadvibhAgayogaH) shrIbhagavAnuvAcha . abhayaM sattvasaMshuddhirGYAnayogavyavasthitiH . dAnaM damashcha yaGYashcha svAdhyAyastapa Arjavam.h .16-1. ahiMsA satyamakrodhastyAgaH shAntirapaishunam.h . dayA bhUteShvalolup{}tvaM mArdavaM hrIrachApalam.h .16-2. tejaH xamA dhR^itiH shauchamadroho nAtimAnitA . bhavanti saMpadaM daivImabhijAtasya bhArata .16-3. dambho darpo.abhimAnashcha krodhaH pAruShyameva cha . aGYAnaM chAbhijAtasya pArtha saMpadamAsurIm.h .16-4. daivI saMpadvimoxAya nibandhAyAsurI matA . mA shuchaH saMpadaM daivImabhijAto.asi pANDava .16-5. dvau bhUtasargau loke.asmindaiva Asura eva cha . daivo vistarashaH prok{}ta AsuraM pArtha me shR^iNu .16-6. pravR^ittiM cha nivR^ittiM cha janA na vidurAsurAH . na shauchaM nApi chAchAro na satyaM teShu vidyate .16-7. asatyamapratiShThaM te jagadAhuranIshvaram.h . aparasparasaMbhUtaM kimanyatkAmahaitukam.h .16-8. etAM dR^iShTimavaShTabhya naShTAtmAno.al{}pabuddhayaH . prabhavantyugrakarmANaH xayAya jagato.ahitAH .16-9. kAmamAshritya duShpUraM dambhamAnamadAnvitAH . mohAd.hgR^ihItvAsad.hgrAhAnpravartante.ashuchivratAH .16-10. chintAmaparimeyAM cha pralayAntAmupAshritAH . kAmopabhogaparamA etAvaditi nishchitAH .16-11. AshApAshashatairbaddhAH kAmakrodhaparAyaNAH . Ihante kAmabhogArthamanyAyenArthasaMchayAn.h .16-12. idamadya mayA labdhamimaM prApsye manoratham.h . idamastIdamapi me bhaviShyati punardhanam.h .16-13. asau mayA hataH shatrurhaniShye chAparAnapi . Ishvaro.ahamahaM bhogI siddho.ahaM balavAnsukhI .16-14. ADhyo.abhijanavAnasmi ko.anyosti sadR^isho mayA . yaxye dAsyAmi modiShya ityaGYAnavimohitAH .16-15. anekachittavibhrAntA mohajAlasamAvR^itAH . prasak{}tAH kAmabhogeShu patanti narake.ashuchau .16-16. AtmasaMbhAvitAH stabdhA dhanamAnamadAnvitAH . yajante nAmayaGYaiste dambhenAvidhipUrvakam.h .16-17. ahaMkAraM balaM darpaM kAmaM krodhaM cha saMshritAH . mAmAtmaparadeheShu pradviShanto.abhyasUyakAH .16-18. tAnahaM dviShataH krurAnsaMsAreShu narAdhamAn.h . xipAmyajasramashubhAnAsurIShveva yoniShu .16-19. AsurIM yonimApannA mUDhA janmanijanmani . mAmaprApyaiva kaunteya tato yAntyadhamAM gatim.h .16-20. trividhaM narakasyedaM dvAraM nAshanamAtmanaH . kAmaH krodhastathA lobhastasmAdetattrayaM tyajet.h .16-21. etairvimuk{}taH kaunteya tamodvAraistribhirnaraH . AcharatyAtmanaH shreyastato yAti parAM gatim.h .16-22. yaH shAstravidhimutsR^ijya vartate kAmakArataH . na sa siddhimavAp{}noti na sukhaM na parAM gatim.h .16-23. tasmAch{}chhAstraM pramANaM te kAryAkAryavyavasthitau . GYAtvA shAstravidhAnok{}taM karma kartumihArhasi .16-24. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde daivAsurasaMpadvibhAgayogo nAma ShoDasho.adhyAyaH .16. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %17 atha sap{}tadasho.adhyAyaH. (shraddhAtrayavibhAgayogaH) arjuna uvAcha . ye shAstravidhimutsR^ijya yajante shraddhayAnvitAH . teShAM niShThA tu kA kR^iShNa sattvamAho rajastamaH .17-1. shrIbhagavAnuvAcha . trividhA bhavati shraddhA dehinAM sA svabhAvajA . sAttvikI rAjasI chaiva tAmasI cheti tAM shR^iNu .17-2. sattvAnurUpA sarvasya shraddhA bhavati bhArata . shraddhAmayo.ayaM puruSho yo yach{}chhraddhaH sa eva saH .17-3. yajante sAttvikA devAnyaxaraxAMsi rAjasAH . pretAnbhUtagaNAMshchAnye yajante tAmasA janAH .17-4. ashAstravihitaM ghoraM tapyante ye tapo janAH . dambhAhaMkArasaMyuk{}tAH kAmarAgabalAnvitAH .17-5. karShayantaH sharIrasthaM bhUtagrAmamachetasaH . mAM chaivAntaHsharIrasthaM tAnvid.hdhyAsuranishchayAn.h .17-6. AhArastvapi sarvasya trividho bhavati priyaH . yaGYastapastathA dAnaM teShAM bhedamimaM shR^iNu .17-7. AyuHsattvabalArogyasukhaprItivivardhanAH . rasyAH s{}nigdhAH sthirA hR^idyA AhArAH sAttvikapriyAH .17-8. kaT.hvam{}lalavaNAtyuShNatIxNarUxavidAhinaH . AhArA rAjasasyeShTA duHkhashokAmayapradAH .17-9. yAtayAmaM gatarasaM pUti paryuShitaM cha yat.h . uch{}chhiShTamapi chAmedhyaM bhojanaM tAmasapriyam.h .17-10. aphalAN^xibhiryaGYo vidhidR^iShTo ya ijyate . yaShTavyameveti manaH samAdhAya sa sAttvikaH .17-11. abhisaMdhAya tu phalaM dambhArthamapi chaiva yat.h . ijyate bharatashreShTha taM yaGYaM viddhi rAjasam.h .17-12. vidhihInamasR^iShTAnnaM mantrahInamadaxiNam.h . shraddhAvirahitaM yaGYaM tAmasaM parichaxate .17-13. devadvijaguruprAGYapUjanaM shauchamArjavam.h . brahmacharyamahiMsA cha shArIraM tapa uchyate .17-14. anudvegakaraM vAk{}yaM satyaM priyahitaM cha yat.h . svAdhyAyAbhyasanaM chaiva vAN^mayaM tapa uchyate .17-15. manaH prasAdaH saumyatvaM maunamAtmavinigrahaH . bhAvasaMshuddhirityetattapo mAnasamuchyate .17-16. shraddhayA parayA tap{}taM tapastattrividhaM naraiH . aphalAkAN^xibhiryuk{}taiH sAttvikaM parichaxate .17-17. satkAramAnapUjArthaM tapo dambhena chaiva yat.h . kriyate tadiha prok{}taM rAjasaM chalamadhruvam.h .17-18. mUDhagrAheNAtmano yatpIDayA kriyate tapaH . parasyotsAdanArthaM vA tattAmasamudAhR^itam.h .17-19. dAtavyamiti yaddAnaM dIyate.anupakAriNe . deshe kAle cha pAtre cha taddAnaM sAttvikaM smR^itam.h .17-20. yattu prattyupakArArthaM phalamuddishya vA punaH . dIyate cha parik{}liShTaM taddAnaM rAjasaM smR^itam.h .17-21. adeshakAle yaddAnamapAtrebhyashcha dIyate . asatkR^itamavaGYAtaM tattAmasamudAhR^itam.h .17-22. AUM{}tatsaditi nirdesho brahmaNastrividhaH smR^itaH . brAhmaNAstena vedAshcha yaGYAshcha vihitAH purA .17-23. tasmAdomityudAhR^itya yaGYadAnatapaHkriyAH . pravartante vidhAnok{}tAH satataM brahmavAdinAm.h .17-24. tadityanabhisaMdhAya phalaM yaGYatapaHkriyAH . dAnakriyAshcha vividhAH kriyante moxakAN^xibhiH .17-25. sadbhAve sAdhubhAve cha sadityetatprayujyate . prashaste karmaNi tathA sach{}chhabdaH pArtha yujyate .17-26. yaGYe tapasi dAne cha sthitiH saditi chochyate . karma chaiva tadarthIyaM sadityevAbhidhIyate .17-27. ashraddhayA hutaM dattaM tapastap{}taM kR^itaM cha yat.h . asadityuchyate pArtha na cha tatprepya no iha .17-28. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde shraddhAtrayavibhAgayogo nAma sap{}tadasho.adhyAyaH .17. \vspace{.0in} \hrule \vspace{.0in} %18 athAShTAdasho.adhyAyaH. (moxasaMnyAsayogaH) arjuna uvAcha . saMnyAsasya mahAbAho tattvamich{}chhAmi veditum.h . tyAgasya cha hR^iShIkesha pR^ithak{}keshiniShUdana .18-1. shrIbhagavAnuvAcha . kAmyAnAM karmaNAM nyAsaM saMnyAsaM kavayo viduH . sarvakarmaphalatyAgaM prAhustyAgaM vichaxaNAH .18-2. tyAjyaM doShavadityeke karma prAhurmanIShiNaH . yaGYadAnatapaHkarma na tyAjyamiti chApare .18-3. nishchayaM shR^iNu me tatra tyAge bharatasattama . tyAgo hi puruShavyAghra trividhaH samprakIrtitaH .18-4. yaGYadAnatapaHkarma na tyAjyaM kAryameva tat.h . yaGYo dAnaM tapashchaiva pAvanAni manIShiNAm.h .18-5. etAnyapi tu karmANi saN^gaM tyak{}tvA phalAni cha . kartavyAnIti me pArtha nishchitaM matamuttamam.h .18-6. niyatasya tu saMnyAsaH karmaNo nopapadyate . mohAttasya parityAgastAmasaH parikIrtitaH .18-7. duHkhamityeva yatkarma kAyak{}leshabhayAttyajet.h . sa kR^itvA rAjasaM tyAgaM naiva tyAgaphalaM labhet.h .18-8. kAryamityeva yatkarma niyataM kriyate.arjuna . saN^gaM tyak{}tvA phalaM chaiva sa tyAgaH sAttviko mataH .18-9. na dveSh{}TyakushalaM karma kushale nAnuShaj{}jate . tyAgI sattvasamAviShTo medhAvI chhinnasaMshayaH .18-10. na hi dehabhR^itA shak{}yaM tyak{}tuM karmANyasheShataH . yastu karmaphalatyAgI sa tyAgItyabhidhIyate .18-11. aniShTamiShTaM mishraM cha trividhaM karmaNaH phalam.h . bhavatyatyAginAM pretya na tu saMnyAsinAM k{}vachit.h .18-12. paMchaitAni mahAbAho kAraNAni nibodha me . sAN^khye kR^itAnte prok{}tAni siddhaye sarvakarmaNAm.h .18-13. adhiShThAnaM tathA kartA karaNaM cha pR^ithagvidham.h . vividhAshcha pR^ithakcheShTA daivaM chaivAtra paMchamam.h .18-14. sharIravAN^manobhiryatkarma prArabhate naraH . nyAyyaM vA viparItaM vA paMchaite tasya hetavaH .18-15. tatraivaM sati kartAramAtmAnaM kevalaM tu yaH . pashyatyakR^itabuddhitvAnna sa pashyati durmatiH .18-16. yasya nAhaMkR^ito bhAvo buddhiryasya na lipyate . hatvA.api sa imA.Nl{}lokAnna hanti na nibadhyate .18-17. GYAnaM GYeyaM pariGYAtA trividhA karmachodanA . karaNaM karma karteti trividhaH karmasaMgrahaH .18-18. GYAnaM karma cha kartAcha tridhaiva guNabhedataH . prochyate guNasaN^khyAne yathAvach{}chhR^iNu tAnyapi .18-19. sarvabhUteShu yenaikaM bhAvamavyayamIxate . avibhak{}taM vibhak{}teShu tajGYAnaM viddhi sAttvikam.h .18-20. pR^ithak{}tvena tu yajGYAnaM nAnAbhAvAnpR^ithagvidhAn.h . vetti sarveShu bhUteShu tajGYAnaM viddhi rAjasam.h .18-21. yattu kR^its{}navadekasminkArye sak{}tamahaitukam.h . atattvArthavadal{}paM cha tattAmasamudAhR^itam.h .18-22. niyataM saN^garahitamarAgadveShataH kR^itam.h . aphalaprepsunA karma yattatsAttvikamuchyate .18-23. yattu kAmepsunA karma sAhaMkAreNa vA punaH . kriyate bahulAyAsaM tadrAjasamudAhR^itam.h .18-24. anubandhaM xayaM hiMsAmanapexya cha pauruSham.h . mohAdArabhyate karma yattattAmasamuchyate .18-25. muk{}tasaN^go.anahaMvAdI dhR^ityutsAhasamanvitaH . sid.hdhyasid.hdhyornirvikAraH kartA sAttvika uchyate .18-26. rAgI karmaphalaprepsurlubdho hiMsAtmako.ashuchiH . harShashokAnvitaH kartA rAjasaH parikIrtitaH .18-27. ayuk{}taH prAkR^itaH stabdhaH shaTho naiShkR^itiko.alasaH . viShAdI dIrghasUtrI cha kartA tAmasa uchyate .18-28. buddherbhedaM dhR^iteshchaiva guNatastrividhaM shR^iNu . prochyamAnamasheSheNa pR^ithak{}tvena dhanaMjaya .18-29. pravR^ittiM cha nivR^ittiM cha kAryAkArye bhayAbhaye . bandhaM moxaM cha yA vetti buddhiH sA pArtha sAttvikI .18-30. yayA dharmamadharmaM cha kAryaM chAkAryameva cha . ayathAvatprajAnAti buddhiH sA pArtha rAjasI .18-31. adharmaM dharmamiti yA manyate tamasAvR^itA . sarvArthAnviparItAMshcha buddhiH sA pArtha tAmasI .18-32. dhR^ityA yayA dhArayate manaHprANendriyakriyAH . yogenAvyabhichAriNyA dhR^itiH sA pArtha sAttvikI .18-33. yayA tu dharmakAmArthAndhR^ityA dhArayate.arjuna . prasaN^gena phalAkAN^xI dhR^itiH sA pArtha rAjasI .18-34. yayA svap{}naM bhayaM shokaM viShAdaM madameva cha . na vimuMchati durmedhA dhR^itiH sA pArtha tAmasI .18-35. sukhaM tvidAnIM trividhaM shR^iNu me bharatarShabha . abhyAsAdramate yatra duHkhAntaM cha nigach{}chhati .18-36. yattadagre viShamiva pariNAme.amR^itopamam.h . tatsukhaM sAttvikaM prok{}tamAtmabuddhiprasAdajam.h .18-37. viShayendriyasaMyogAdyattadagre.amR^itopamam.h . pariNAme viShamiva tatsukhaM rAjasaM smR^itam.h .18-38. yadagre chAnubandhe cha sukhaM mohanamAtmanaH . nidrAlasyapramAdotthaM tattAmasamudAhR^itam.h .18-39. na tadasti pR^ithivyAM vA divi deveShu vA punaH . sattvaM prakR^itijairmuk{}taM yadebhiH syAttribhirguNaiH .18-40. brAhmaNaxatriyavishAM shUdrANAM cha paraMtapa . karmANi pravibhak{}tAni svabhAvaprabhavairguNaiH .18-41. shamo damastapaH shauchaM xAntirArjavameva cha . GYAnaM viGYAnamAstik{}yaM brahmakarma svabhAvajam.h .18-42. shauryaM tejo dhR^itirdAxyaM yuddhe chApyapalAyanam.h . dAnamIshvarabhAvashcha xAtraM karma svabhAvajam.h .18-43. kR^iShigauraxyavANijyaM vaishyakarma svabhAvajam.h . paricharyAtmakaM karma shUdrasyApi svabhAvajam.h .18-44. sve sve karmaNyabhirataH saMsiddhiM labhate naraH . svakarmanirataH siddhiM yathA vindati tach{}chhR^iNu .18-45. yataH pravR^ittirbhUtAnAM yena sarvamidaM tatam.h . svakarmaNA tamabhyarchya siddhiM vindati mAnavaH .18-46. shreyAnsvadharmo viguNaH paradharmAtsvanuShThitAt.h . svabhAvaniyataM karma kurvannAp{}noti kilbiSham.h .18-47. sahajaM karma kaunteya sadoShamapi na tyajet.h . sarvArambhA hi doSheNa dhUmenAgnirivAvR^itAH .18-48. asak{}tabuddhiH sarvatra jitAtmA vigataspR^ihaH . naiShkarmyasiddhiM paramAM saMnyAsenAdhigach{}chhati .18-49. siddhiM prAp{}to yathA brahma tathAp{}noti nibodha me . samAsenaiva kaunteya niShThA GYAnasya yA parA .18-50. bud.hdhyA vishuddhayA yuk{}to dhR^ityAtmAnaM niyamya cha . shabdAdInviShayAMstyak{}tvA rAgadveShau vyudasya cha .18-51. vivik{}tasevI laghvAshI yatavAk{}kAyamAnasaH . dhyAnayogaparo nityaM vairAgyaM samupAshritaH .18-52. ahaMkAraM balaM darpaM kAmaM krodhaM parigraham.h . vimuchya nirmamaH shAnto brahmabhUyAya kal{}pate .18-53. brahmabhUtaH prasannAtmA na shochati na kAN^xati . samaH sarveShu bhUteShu madbhak{}tiM labhate parAm.h .18-54. bhak{}tyA mAmabhijAnAti yAvAnyashchAsmi tattvataH . tato mAM tattvato GYAtvA vishate tadanaMtaram.h .18-55. sarvakarmANyapi sadA kurvANo mad.hvyapAshrayaH . matprasAdAdavAp{}noti shAshvataM padamavyayam.h .18-56. chetasA sarvakarmANi mayi saMnyasya matparaH . buddhiyogamupAshritya mach{}chittaH satataM bhava .18-57. mach{}chittaH sarvadurgANi matprasAdAttariShyasi . atha chettvamahaMkArAnna shroShyasi vinaN^xyasi .18-58. yadahaMkAramAshritya na yotsya iti manyase . mithyaiSha vyavasAyaste prakR^itistvAM niyoxyati .18-59. svabhAvajena kaunteya nibaddhaH svena karmaNA . kartuM nech{}chhasi yanmohAtkariShyasyavashopi tat.h .18-60. IshvaraH sarvabhUtAnAM hR^iddeshe.arjuna tiShThati . bhrAmayansarvabhUtAni yantrArUDhAni mAyayA .18-61. tameva sharaNaM gach{}chha sarvabhAvena bhArata . tatprasAdAtparAM shAntiM sthAnaM prApsyasi shAshvatam.h .18-62. iti te GYAnamAkhyAtaM guhyAd.hguhyataraM mayA . vimR^ishyaitadasheSheNa yathech{}chhasi tathA kuru .18-63. sarvaguhyatamaM bhUyaH shR^iNu me paramaM vachaH . iShTo.asi me dR^iDhamiti tato vaxyAmi te hitam.h .18-64. manmanA bhava madbhak{}to madyAjI mAM namaskuru . mAmevaiShyasi satyaM te pratijAne priyo.asi me .18-65. sarvadharmAnparityajya mAmekaM sharaNaM vraja . ahaM tvAM sarvapApebhyo moxyayiShyAmi mA shuchaH .18-66. idaM te nAtapaskAya nAbhak{}tAya kadAchana . na chAshushrUShave vAchyaM na cha mAM yo.abhyasUyati .18-67. ya idaM paramaM guhyaM madbhak{}teShvabhidhAsyati . bhak{}tiM mayi parAM kR^itvA mAmevaiShyatyasaMshayaH .18-68. na cha tasmAnmanuShyeShu kashchinme priyakR^ittamaH . bhavitA na cha me tasmAdanyaH priyataro bhuvi .18-69. adhyeShyate cha ya imaM dharmyaM saMvAdamAvayoH . GYAnayaGYena tenAhamiShTaH syAmiti me matiH .18-70. shraddhAvAnanasUyashcha shR^iNuyAdapi yo naraH . so.api muk{}taH shubhA.Nl{}lokAnprAp{}nuyAtpuNyakarmaNAm.h .18-71. kach{}chidetach{}chhrutaM pArtha tvayaikAgreNa chetasA . kach{}chidaGYAnasaMmohaH pranaShTaste dhanaMjaya .18-72. arjuna uvAcha . naShTo mohaH smR^itirlabdhA tvatprasAdAnmayA.achyuta . sthito.asmi gatasaMdehaH kariShye vachanaM tava .18-73. saMjaya uvAcha . ityahaM vAsudevasya pArthasya cha mahAtmanaH . saMvAdamimamashrauShamadbhutaM romaharShaNam.h .18-74. vyAsaprasAdAch{}chhrutavAnetadguhyamahaM param.h . yogaM yogeshvarAtkR^iShNAtsAxAtkathayataH svayam.h .18-75. rAjansaMsmR^itya saMsmR^itya saMvAdamimamadbhutam.h . keshavArjunayoH puNyaM hR^iShyAmi cha muhurmuhuH .18-76. tach{}cha saMsmR^itya saMsmR^itya rUpamatyadbhutaM hareH . vismayo me mahAn{}rAjanhR^iShyAmi cha punaH punaH .18-77. yatra yogeshvaraH kR^iShNo yatra pArtho dhanurdharaH . tatra shrIrvijayo bhUtirdhruvA nItirmatirmama .18-78. AUM tatsaditi shrImad.h bhagavad.hgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre shrIkR^iShNArjunasaMvAde moxasaMnyAsayogo nAma aShTAdasho.adhyAyaH .18.